Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 656 բառահոդված (էջ 34/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՎԱՔ I (աւաք) «հավաքված», «բուժել»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «համ-»
հ.-ե. արմատ՝ *uekn ավ. vak- «խոսել»
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. *hamvak-> havak (թերեւս)
իրանական աղբյուրից՝ իրան. *hamvak-> havak (հնդեւրոպական *sem- «համ-» եւ *uekn> ավ. vak- «խոսել»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւաքել, հաւաքումն, հաւաքարան, հաւաքական, հաւաքիչ, զանազանահաւաք, բազմահաւաք, զուգահաւաքել, ծաղկահաւաք, համահաւաք
Նոր՝
հաւաքածու, հաւաքոյթ, զաւրահաւաք
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՎԱՔ II (հաբակ, հապախ) «ռեհան»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. havak
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 71
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՔՈՅԶԼ (հայքօղ) ««որդի» (ԲՀ՝ «որդի» կամ «որդն»)»
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՔՐ «անարգ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ արաբ. haqīr
Փոխառության աղբյուր՝ թրք. hakir
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաքրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 73
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՏ (-ոյ) (ետ) ««ոտք, հետք, ուղի, օրինակ, նմանութիւն» (զհետ «հետեւից, հետո, հետ, միասին»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pedo- «ոտք»
արմատից. նոր՝ հետախուզութիւն, հետաքրքրական, հետեւողական, անհետեւանք, անհետեւողական, ետադիմական, ետադիմութիւն եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հետակորոյս, հետամուտ, հետամտիկ, հետաքրքիր, հետեւիլ, հետեւակ, հետեւանք, հետի, հետերթու, հետիոտ(ն), որովհետեւ, ոտն(ա)հետ, ետ, ետս, ետոյ, ետքն, ետինք, հետախուզութիւն, հետաքրքրական, հետեւողական, անհետեւանք, անհետեւողական, ետադիմական, ետադիմութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. padá- «քայլ»
ավ. pādəm- «հետք, հետ»
լատ. peda «հետք»
հ. իսլ. fet «քայլ»
խեթ. pedan-
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 83; Pok. IEW 791
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐ (-ոյ, -ի, -աց) «գլխի մազ»
Ծագումն անհայտ է
Նմանութիւն ունի գերմանական բառերի հետ։ կապ ունենա հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել, կցել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերաւոր, հերարձակ, հերատել, հերատուկ, հերակործ, հերաքարշ, հերահարութիւն, գանգրահեր, դեղձանահեր, երկնահեր, ձաղկահեր, բազմահեր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՒԱՆ ««անիվի շրջանակ, հեց» (այլ մեկնություն՝ «անիվի շրջանակի վեց մասերից յուրաքանչյուրը»)»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻՄՆ (-ման, -մունք, -մանց) «հիմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *semen- «հիմք» (անմիջական նախաձեւ՝ *se-mu-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիմանալ, հիմնացուցանել, հիմնեցուցանել, հիմնել, անհիմն, խորահիմն, շարժահիմն, ինքնահիմն
Նոր՝
հիմնական, հիմնարկ, հիմնովին, հիմնավոր, հիմնադրամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ. šamana- «հիմնաքար» (հայ-խեթական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՐԴ «բացված «ստրոպված, կոխոտված, ուղիղ» (ճանապարհի մասին)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, անցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *port-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հորդել, հորդուն, ռահահորդ, ներհորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πορος «անցք»
լատ. porto «տանել»
լատ. portus «դուռ»
լատ. porta «քաղաքի դուռ, դարպաս»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 816
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՆՁ (-ոյ) «քաղ, բերքահավաք, բերք, ամառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *enek- «հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *onkos-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնձել, հնձել, ընձել, հնձումն, արտհունձ, բազմահունձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. հասուն