Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«ափ» որոնման արդյունք՝ 871 բառահոդված · Էջ 34 / 88
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼԿՆԻԼ «լրբանալ, լկտիանալ, լափրշանալ, համարձակվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lēgn- «թույլ, հոգնած լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lēg-, *(lēg-))
հ.-ե. արմատ՝ *lēg-on- «կախված բան, թույլ, մեղկ, թուլակամ, այլեւ վավաշոտ, ցանկասեր»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լկնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. λαγνος «վավաշոտ, ցանկասեր, լիրբ, անառակ»
հուն. λαγνεύω «լրբութիւն անել, անառակութիւն անել»
մ. նիդերլ. lak «թույլ, արձակ, վավաշոտ, ցանկասեր, լիրբ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼՂՄՈՐ ««փետրաթափ, մերկամորթ» (բրբ. «գերհասուն, կակղած. ջրալի»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lei- «լպրծուն, լորձնոտ, սահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)leib-, *(s)lib-)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական *(s)lei- «լպրծուն, լորձնոտ, սահել» արմատից ծագող *(s)leib-, *(s)lib- հիմքից՝ -որ վերջածանցով (հմմտ. պղտոր)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ολιβρός «սահուն»
հ. վ. գ. slēfan «սահել»
վ. ն. գ. slēpen «հարթել, հղկել»
հայ. լպիրծ, լպիրտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 289; Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼՆԴԵԼ «խնոցահարել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *li-n-dh- «լպրծուն, սահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lei-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լնդած, լնտուք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. fra-slindan «կլանել» (իմա՛ «սահեցնել»)
գ. schlendern «դես ու դեն ման գալ, թափառել»
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒԱՆԱԼ (լուանալ) «լվանալ (փոխաբ. նախատել)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pleu- «հոսել, լողալ, լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pluu-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուալիք, լուանալի, լուարան, լուացումն, լուացք, լուացիկ, լուացարար, անլուայ, անլուաց, ոտնալուայ
Նոր՝
լուացարարուհի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. plavatē «լողում է»
հուն. πλεω «լողալ»
հ. վ. գ. flouwen «լվանալ»
լիտվ. pláuti «լվանալ»
հ. սլ. plavati «լողալ»
Մատենագիտություն
H. AG 454; Աճ. ՀԱԲ 300; Pok. IEW 836
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՏ «մոտ-ի ձեւափոխված կրկնորդը»
Ստուգաբանություն
մոտալուտ բառի մեջ
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՐՋ -ի, -աց «պարզ, բաց, բաց-կապույտ, պայծառ, ուրախ, զվարթ, պայծառամիտ, արթուն, զգոն, սթափ, լուրջ»
Անստույգ
Լուրթ արմատի տարբերակը. հազիվ թե կապված լինի հնդեւրոպական *lenk- (այստեղից՝ լոյս) եւ *k'leu- «ողողել, մաքրել» (հմմտ. գոթ. hlūtrs «լուսավոր, մաքուր, պարզ») արմատների հետ: Քանի որ գտնվում է արշալուրջ-ք բառի մեջ, որի առաջին բաղադրիչը (արշա-) իրանական է, հնարավոր է լուրջ-ը նույնպես իրանական ծագում ունենա:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրջանալ, լրջամտանք, լրջմտութիւն, լրջմիտ, լրջամիտ, արշալուրջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. hlūtrs «լուսավոր, մաքուր, պարզ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՑԱՆԵԼ (լոյց-) «վառել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *louks կամ *leuk-k'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուցկի, լուցուն, լուցումն, ճրագալոյց, կրակալոյց, ջահալուցութիւն
Նոր՝
լուցափայտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. lougazzen, lohazzen «բոցավառվել, այրվել»
խեթ. lukkāi «վառել, կացնել»
Մատենագիտություն
H. AG 455; Աճ. ՀԱԲ 296
Տե՛ս նաեւ
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԲ II (խափ, խապ) «կաթի փոխատվություն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ թրք. kap (qab) «աման, արբա»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 309
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԱՐ (խատար) «տափոլոռ (մշակովի)»
Ստուգաբանություն
Հիշատակված է որպես արաբական ծաղիկ, բայց աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԼՎԱՐ «ծանրության չափ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. xarvār «իշաբեռ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 316