Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 653 բառահոդված (էջ 34/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾԿՐԱԼ «զկռտալ, ձգռտալ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ արդյոք ձկռտալ (զկռտալ) բառի հետ՝ որպես բարբառային տարբերակ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՆՈՏ (-ի, -ից) (ծնօտ) «ծնոտ, եզերք, եզրազարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'enu- (անմիջական նախաձեւ՝ *g'enu- (կամ *g'enǝu-d°)) *-ատ ածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *g'enu + -ատ ածանց (կամ *g'enǝu-d°):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնոտաբակ, երկայնածնոտ, ծնոտակալ, ծնոտափակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
hánu
ավ.
zanu
հուն.
γένος
Մատենագիտություն
H. AG 456; Աճ. ՀԱԲ 466
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՈԾՈՐԱԿ (ծոծրակ, ծործորակ) «ծոծրակ»
Ստուգաբանություն ()
Կրկնավոր կազմություն ինչ-որ *ծոր արմատից: Կապ ունի՞ արդյոք ձո(ր)ծորակ «ձորակ, փոքր հովիտ» բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՈՅԼ (ուշ՝ -ի, -ից, -աց) (ծոյղ) ««ծույլ, անաշխատասեր» (բ. «տկար, թույլ»)»
Ստուգաբանություն ()
Կապ ունի՞ արդյոք թոյլ բառի հետ, ինչպես բմփիլ-ծմփիլ զույգի դեպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուլանալ, ծուլամտություն, ծուլալից, ծուլանք, ծուլացուցիչ, ծուլութիւն, ծուղալ, ծուղութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 368, սյունակ 1 Էջ 368
ԾՈՒՂԱԿ (ծողակ, ծաւղակ, ծաղուկ, ծաղաղակ, ծատղակ, ծալալակ, ծղուղակ, ծաղ) «ծուղակ, որոգայթ, բակարդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
բխեցնել հնդեւրոպական *geu-l- ձեւից՝ *geu- «ծռել» արմատի քմայնացած *g'eu- տարբերակից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուղարկել, ծուղակել, ծուղակում
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԶՄ -ոյ «սարք, հանդերձանք, զարդ, պատրաստ, զինված»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կազմել, կազմիչ, կազմած, կազմակերպել, կազմութիւն, կազմուած, գեղեցկակազմութիւն, երկնակազմ, պնդակազմ, կազմակերպիչ, կազմակերպչական, կազմակերպական, կազմակերպութիւն, կազմատուն, կազմարար, կազմալուծել, կազմախօսութիւն, ամրակազմ, անկազմ, անկազմակերպ, թղթակազմ, լաթակազմ, կաշեկազմ, հիմնակազմ, փառակազմն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. պ.
kāz
«փարախ, խրճիթ» ըստ Bailey-ի
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԹ I -ի, ուշ՝ -ոյ «կաթիլ, շիթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «կաթել» կապ ունի՞ արդյոք *gʷet- «խեժ» արմատի հետ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷǝt- > *gʷet- «կաթել» արմատից (կապ ունի՞ արդյոք *gʷet- «խեժ» արմատի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթել, կաթոգի(ն), կաթոգնիլ, կաթուած, կաթոտ, կաթիլ, կայլ-ակ, խանդակաթ, շողակաթ, սրտակաթ, սերմնակաթ, մեղրակաթ, մշտակաթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
gutta
«կաթիլ» *e- ձայնավորի թուլացմամբ
հ. իսլ.
bannae
«կաթիլ, կաթ» *gʷǝtsnia-՝ ըստ Ռասմուսենի
Մատենագիտություն
Olsen, NBA 137
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԼ I (կամ, կացի) «կանգնել, կենալ, լինել, երեւան գալ, ապրել, դատարկել, վերջանալ, սպառվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā- «գնալ, գալ, ծնվել, երեւան գալ» իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei- «ապրել» հնարավոր է բաղարկությունը
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ (հմմտ. նաեւ կայ եւ կանգ)։ հնարավոր է բաղարկությունը *gʷei- «ապրել» արմատի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 504-505) հավաստի չի համարում` նկատի ունենալով իմաստի տարբերությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմակալ, ներկայ, կացուրդ, կացրդական, կացարդական, կացրդի, կացարան, կացոց, կացան, կամակացույց, ընդդիմակաց, վերակացու, մշտնջենակաց, մատակաց, թագավորակաց, ինքնակացություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
á-gam
«գնացի»
հուն.
ἔβην
«ճանապարհ ընկա, գնացի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 463; Աճ. ՀԱԲ 504-505
Տե՛ս նաեւ
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԽԱՐԴ (-ի, -աց) «կախարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *kaxvarda
իրանական աղբիւրից՝ *kaxvarda:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կախարդանք, կախարդինք, կախարդութիւն, կախարդական, կախարդակից, դիակախարդ, դիւթակախարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
kaxvarəda-
«դիվական արարած»
Մատենագիտություն
H. AG 162; Աճ. ՀԱԲ 486-487; Ջահ. ՀԼՊ 527
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԽԱՐԴԱՍԱՐ (-ի, -աց) «կախարդ, կախարդական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *kaxvardasara
հմմտ. *kaxvarda > հայ. կախարդ եւ sara «գլուխ»
Մատենագիտություն
H. AG 236; Աճ. ՀԱԲ 487