Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ապա» որոնման արդյունք՝ 996 բառահոդված · Էջ 34 / 100
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆԿՆՁԵՌՆԵԼ «տապալել, կործանել»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կազմված է ընկենուլ բայի հիմքից եւ ձեռնել բայից
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՌՔԵՊԴԱՐ «ախոռապետ, ձիապահ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. rikābdār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՍՏ (տր., հայց.), (բցռ.) «ըստ, համապատասխան», «հետո», «դենը», «ավելին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pos- «կից. հետեւից, հետո» (անմիջական նախաձեւ՝ *posti-) ձեւից
ը/ստ- նախածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստանձնիլ, ըստարտողիլ, ստգիտ, ստգտանել, ստգտել, ստերիւրել, ըստհուն, ըստմասնեայք, ըստունգանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. post (հին poste) «հետո»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133; Pok. IEW 841
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԹԱՂԵԼ «թաթախել» կամ «ծեծել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tā- «հալչել» *-l ածականով
եթե ճիշտ է առաջին նշանակությունը, ապա առկա է կրկնավոր ձեւ
Էջ 254, սյունակ 1 Էջ 254
ԹԱԼԵԼ «գցել, նետել» (բրբ.)
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ptəl-)
ծագել *ptəl- ձեւից՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատից, որտեղից՝ թիռ, թռչել։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԽԻԾ (-ի, -ից) «թախիծ, տրտմութիւն, վիշտ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tā- «հալչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tā-k) (*tā-kh > թախ)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *tā-k ձեւի հետ՝ *tā- «հալչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թախծիլ, բաղձիլ, բաղճիլ, թախծութիւն, թախծալից, ծանրապախիծ, յոգնաթախիծ, նորթախիծ
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԿԱՐԴ (-ի, -աց) (թակարթ) «թակարդ, որոգայթ. վանդակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tag- «շօշափել, բռնել» -արդ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թակարդապատ, թակարդապատեալ, թակարդադիր, թակարդել, թակարդափակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τεταγών «բռնող»
լատ. tangō «շօշափել, դիպչել, բռնել, խփել»
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱՀՐԻԼ «սայթաքել (?)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 143) կապում է թրք. դահրիլ «հոգնել» բառի հետ, որի ծագումը նոյնպէս անյայտ է եւ որի իմաստը համատեքստին չի համապատասխանում:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱՂ II «խիտ, սեղմ, թաղիք, կաճ, գլխարկ (թաղիքէ, ապա՝ ընդհանրապէս)»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
քանի որ բնիկ հնդեւրոպական *tol- *tel- ձեւի հետ է կապվում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղուն, թաթաղուն, թաղեայ, թաղի, թաղիք, թաղիանալ, թաղահար, թաղհար, թաղագործ, թաղաթափ, թաղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tala «հարթութիւն»
լիտվ. pa-talas «տախտակ»
պրուս. talus «հատակ»
լատվ. talināt «փռուել, ծաւալուել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՆԹ (-ոյ, -ի, -աց) (թաղանդ) «բարակ մաշկ, բաղիրթը պատող ճարպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
Ավելի քիչ հավանական է *stel- «փռել» արմատից, որտեղից՝ հայ. առաստաղ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղանթադեղ, թաղանթազարդ, թաղանթապատել, թաղանթիլ, թաղանթեայ, թանձրաթաղանթ, լուսաթաղանթ, ծովաթաղանթ, հրաթաղանթ
Նոր՝
թաղանթածածկ, թաղանթանյութ, թաղանթաշերտ, թաղանթավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tala «հարթություն. ձեռքի ափ, ներբան»
հուն. τηλία «մաղի շրջանակ, տախտակամած»
հ. անգլ. dille «տախտակ, հատակ»
ռուս. по-толок «առաստաղ»
Տե՛ս նաեւ