Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1859 բառահոդված (էջ 34/186)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂ «շատ» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ul-)
Եթե ճիշտ է ավանդված, ապա թերեւս հնդեւրոպական ծագում ունի:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
alia
«ժողով»
հուն.
alis
«բազմությամբ, բավականաչափ»
հ. սլավ.
velьmi
«շատ, հույժ»
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂԱԿ «մահիճ» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, դարձնել, շրջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ul-ak')
Եթե ճիշտ է ավանդված, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *ul-ak' *uel- «պտտել, դարձնել, շրջել» արմատից եւ ձայնդարձով կապված է գողտ «մահիճ» (ԲՀ) եւ գողկ «մահիճ» (Մալխ. ՀԲԲ) բառերի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 504) կարծում է, թե կարող է լինել գահակ «օղ, լամբակ» բառի վրիպակը, բայց նա նկատի չի ունեցել գողտ եւ գողկ բառերը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vala-, valaka-
«կլոր, գերան»
հուն.
ελενη
«զամբյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂԱՏՈՍ (-ի, -աց) «քարտաշ, որմնադիր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ վրաց. galatozi (kalatozi) «նույնիմաստ»
նույնիմաստ բառի հետ միասին ծագում է փոքրասիական գալերի (գալատների՝ կելտերի) անունից, որ պահպանվել է հուն. Alaiia երկրի եւ γαλατης «գալ, կելտ» անվանումների մեջ:
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂԵԼ «ծածկել, թաքցնել, պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պահել, ծածկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ul- կամ *uol-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ul- կամ *uol- *uel- արմատից, որ կարելի է առանձնացնել *uer «պահել, ծածկել» արմատի կողքին որպես տարբերակ: Յ. Պոկոռնու բառարանում (Pok. IEW 1, 116, 1) հ. հնդկ. բառը բերվում է *uar- «պահել, ծածկել» արմատի տակ, բայց հայերենը եւ թերեւս հին հնդկերենը (որտեղ հ.-ե. *l-ի *r- արտացոլումը սովորական է, իսկ *r-ի l- արտացոլումը հազվադեպ) ցույց են տալիս *uer-ի կողքին *uel- ձեւի հնարավորություն: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) բխեցնում է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղուստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vala
«ներփորվածք, փակ տարածություն, այր»
ավ.
vara-
«շրջափակված տեղ, ցանկապատված տեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 116, 1; Աճ. ՀԱԲ 573
Էջ 147, սյունակ 1 Էջ 147
ԳԱՂՈՒԹ -ի (ուշ՝ գաղթ) «գաղթում, հայրենալքում, գաղութ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ արաբ. gālūtā
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. gālūθā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղթել, գաղթական, գաղթականություն
Նոր՝
գաղթավայր, գաղթութային, գաղթականական, արտագաղթ, ներգաղթ
Մատենագիտություն
H. AG 301; Աճ. ՀԱԲ 505; Ջահ. ՀԼՊ 476
Էջ 147, սյունակ 1 Էջ 147
ԳԱՂՁՆ «գայլխոտ, գայլուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ul-g'h- կամ *ulgio- (*°)) ածականով
գաղձն-ը ածականով ընդհանուր հնդեւրոպական զուգահեռներ չունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղձնաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գել
հայ.
գելուլ
հայ.
գլել
հայ.
գալար
հայ.
գեղձ
««պատատուկ»»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506; Ջահ. ՀԼՊ 155
Էջ 147, սյունակ 1 Էջ 147
ԳԱՂՏ «գաղտնի»