Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 34 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌ I (նախդիր եւ նախածանց) «մոտ, դեպի, կողքին, համար, փոխարեն, (հունարեն՝ πρός)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per-
արմատից: Հին կազմություն է առաջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առուկ, առանձին, առողջ, առընթեր, առաւել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πρός
հուն. πόρσω
հուն. πόρρω «առաջ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌ II (-ի, -ից) «առնելը, առում, գրավում, ավար, կահույք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «տալ, բաժին հանել, առնել, յուրացնել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնում, առեւանգել, տուրեւառ, տուրեւառիկ, առաւ, անառիկ, առեւգնաց, առուկ, վրիժառու, դիւրառու, թափառել, աչառել, ակնառութիւն, անաչառ, անաչառելի, սրտառուչ, ոտնառիչ, շուրջառ, գայլառ, շնառ, մարդառու, առած, առնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. ar- «տալ, տրամադրել»
հուն. ἄρνυμαι «ձեռք բերել, ստանալ»
խեթ. arnumi «բերում եմ»
Մատենագիտություն
H. AG 420; Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌԱԳԱՍՏ (-ի, -ից, -աց) «վարագույր, հարսանեկան սենյակ, նավի առագաստ, թաղանթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ow-)
Կազմված է առ- նախածանցով եւ -աստ վերջածանցով` -ագ- արմատից, որ բնիկ հնդեւրոպական է` *ow- նախածանցից (*eu- «հագնել»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առագաստել, առագաստաձեւ, անառագաստ, առագաստանալ, առագաստանաւ, առագաստաւոր, առագաստափայտ
Մատենագիտություն
H. AG 411; Աճ. ՀԱԲ 248
Տե՛ս նաեւ
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌԱՍԱՆ «թոկ, սանձ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առասանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. rasan
պ. rasan
Տե՛ս նաեւ
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌԱՍԱՆԱԿ «թոկ, սանձ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *rasanak
իրանական աղբյուրից: այլեւ հայ. (< իրան.) երասանակ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. rasan
պ. rasan
Տե՛ս նաեւ
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌԱՍՊԵԼ «ավանդություն, զրույց, լեգենդ, առակ, առած»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *spel- «արտահայտիչ խոսել»
Կազմված է առ- նախածանցով` առանձին չգործածված *(ա)սպել արմատից, որ ծագում է բնիկ հնդեւրոպական *spel- «արտահայտիչ խոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առասպելիք, ռասպելական, առասպելաբան, առասպելանուն, առասպելախօս, առասպելապատիր, առասպելարկու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. spill «պատմություն, ասք, զրույց, առասպել, առակ»
հ. անգլ. spell «պատմություն, խոսք, քարոզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 253
Էջ 73, սյունակ 1 Էջ 73
ԱՌԱՍՏԱԿ «գինու ծորակավոր թաս կամ գավաթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *stag- «ծորալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(ա)ստակ)
Կազմված է առ- նախածանցով` թերեւս հնդեւրոպական ծագման *(ա)ստակ արմատից` *stag- «ծորալ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. στάζω «կաթիլներով թափել, ծորալ»
լատ. stagnum «ջրատեղ, ջրավազան, ծորացող ջուր»
Էջ 73, սյունակ 1 Էջ 73
ԱՌԱՍՏԱՂ (-աց) «առաստաղ, ձեղուն, երկինք, քիմք, հատակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *stel- «փռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *stl-no-) (ա)ստաղ < *stl-no- ձեւից
Կազմված է առ- նախածանցով` բնիկ հնդեւրոպական ծագման (ա)ստաղ <*stl-no- ձեւից` *stel «փռել» արմատից: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 254) բխեցնում է *stel- «դնել, կանգնեցնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաստաղակալք, առաստաղակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. stelja «ծածկ, տանիք»
հ. հնդկ. sthala-m «բարձունք, ցամաք»
հ. իսլ. stallr «նեցուկ, պատվանդան, սեղան»
հայ. ստեղծանել, ստեղն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1018-1019; Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 73, սյունակ 1 Էջ 73
ԱՌԱՏ (մ. հ. ըռատ) «առատաձեռն, զինջ, պայծառ, առատ, շատ, լի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. rātā «շնորհ»
Աղբյուր՝ մ. պ. rāt «վեհանձն»
Աղբյուր՝ պ. rād «առատաձեռն»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առատանալ, առատութիւն, առատաբեր, առատաբուխ, առատաձեռն, առատամիտ, բազմառատ, զուարթառատ, կիսառատ
Մատենագիտություն
H. AG 107; Աճ. ՀԱԲ 255
Էջ 73, սյունակ 1 Էջ 73
ԱՌԱՒԻՐ «իզուր, ապարդյուն»
Անստույգ (հավանաբար)
Կազմված է առ- նախածանցով ինչ-որ *աւիր արմատից (իրանական ծագմա՞ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առվիրական