Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 337 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆԿ (-ի, -աց) (ՄԱՆԿ/Գ) «նենգություն, խորամանկություն. խորամանկ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meng- (անմիջական նախաձեւ՝ *mng-)
Աղբյուր՝ պ. mang (հաւանական, թերեւս) «նենգություն, խորամանկություն»
Հաւանական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից: Մանկ-ը կարող էր ինքնուրոյն կերպով գալ հնդեւրոպական *mng-ից (*meng-, որտեղից իրան. mang-ը) եւ բաղարկվել իրանական ծագման մանգ-ի հետ, եթե ռնգայինից հետո գ/կ-ի սովորական տատանում չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանկաւոր, մանկաւորել, մանկաւորապէս, անմանկ, խորամանկ, խորամանկել, չարամանկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. mang «նենգություն, խորամանկություն»
Մատենագիտություն
H. AG 191, 513; Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆԿԻ (ԲՀ՝ մանկիտիս «խաղաղություն») «տի կամ խաղաղություն»
Անստույգ
Ըստ ԲՀ-ի հրատարակչի, մանկիտիս-ը հավանաբար կազմված է մանուկ եւ տի բառերից, բայց կարող է լինել նաեւ մանկտի-ի աղավաղված ձեւը, բայց անհասկանալի է «խաղաղութիւն» բացատրությունը:
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆՂԱՅ «նախամարտիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մոնղ. manlay
Մատենագիտություն
Ղազ.-Ավ. ՄՀԲ 107
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆՆԱՅ «նվեր, ընծա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μάννα < եբր. minxā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 255
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՈՒԿ (-ան, -ունք) «նորածին, երեխա պատանի, երիտասարդ, սպասաւոր, զինուոր, փոքր ձագ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *men- «փոքր, փոքրացնել, առանձին, մեկուսի» (անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-) *-u-ով հիմքով
-ուկ-ը համարւում է ուշ յաւելում, բայց հնարաւոր է ենթադրել *mǝnu-kon- սկզբնաձեւ՝ *-k-ի (անտեղաշարժ *k) պահպանմամբ՝ -կն (սեռ. -կան), ուղղականում -ն-ի ուշ անկմամբ (-ուկն-ի համար՝ հմմտ. ձուկն, մուկն, արմուկն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանլիկ, մանլուկ, մանլտի, մանկանալ, մանկամարդ, մանկամայր, մանկաբարձ, մանկաբարոյ, մանկապէս, մանկակորուստ, գեղեցկամանուկ
Նոր՝
մանկապարտէզ, մանկավարժ, մանկատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μάνυ «փոքր, քիչ» (ըստ Հեսիքիոսի)
Մատենագիտություն
H. AG 272; Աճ. ՀԱԲ 255
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՈՒՇԱԿ (-ի, -աց) (մանիշակ, մանեմշակ) «մանուշակ (ծաղիկ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. vanafsak
Աղբյուր՝ ասոր. maniškā
այստեղից մանիշկա ձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանիշակագոյն, մանուշակաբեր
Մատենագիտություն
H. AG 191, 311; Աճ. ՀԱԲ 256
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՉ «տղա»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «փոքր, փոքրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṇkio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 256) համեմատում է լատ. mās «տղամարդ, տղա» բառի հետ, որը հնդեւրոպական այլ զուգահեռներ չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանչուկ, մանչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. manāk «մի քիչ»
մ. վ. գ. manc «պակասութիւն, կարիք»
լիտվ. meñkas «թոյլ, սուղ, քիչ, աննշան»
բոխս. B mänk- «ստոր լինել, ենթարկուել»
խեթ. maninku- «կարճ, մօտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138; Աճառեան (ՀԱԲ) 256
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՐ (-ու, -ունք, -ունց) (մանտր, մանդր) «մանր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *men- «փոքր, փոքրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-r)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանրել, մանրիկ, մանրամանր, մանրապատում, մանրատունկ, մանրախիճ, մանրախոտ, մանրավաճառ
Նոր՝
մանրանկար, մանրամասն, մանրատառ, մանրէ, մանրադիտակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՕՇԱՅ «շահպանակ, շան մանուշակ, ղանճլամեր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. benefše < պրսկ. menefše
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 258
Տե՛ս նաեւ
Էջ 510, սյունակ 1 Էջ 510
ՄԱՇԱՐ (բ. մաշառ «սղոց») «սղոցի բերան, ատամնաշար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. բրբ. māsāra «սղոց»
Աղբյուր՝ ն. ասոր. maššār «սղոց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 259