Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 696 բառահոդված (էջ 33/70)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՇՏ -ի, -աց ((ուշ) կուշտ, կշտացած, խոռոչ) «կող, փոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *kušt
իրան. աղբյուրից՝
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշտագող, կշտապինդ, կշտապնդութիւն, կշտալիր, սնակուշտ, թուլակուշտ, անկուշտ, կշտանալ, կշտում, կուշտակուռ, կուշտկուշտ, կուշտփոր, կշտահամ, կշտափորիկ, կշտապատառ, կուտակուշտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
kušt
«կող, կուշտ»
զազա
kišt
«կող, կուշտ»
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 660-661
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՊՐ (-եր) «կուպր, ձյութ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արամ. kuprā
փոխատու լեզու՝ ակկադ. kupru(m)
հմմտ. նաեւ ակկադ. kupru(m)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապրաշաղախ, կապրածիբ, կապրածէք, կապրապատ, կապրել, կապրատեսակ, կապրեփեաց, կապրութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 308; Աճ. ՀԱԲ 661; Ջահ. ՀԼՊ 458, 477
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՌ (կուռ-ք, -ոց «կուռք») «կոռած, բանուկ, հոծ, խիտ, սպառազեն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
ուրարտերենից կամ ենթաշերտային այլ լեզվից, որի ժառանգորդները պահպանվել են նաեւ կովկասյան լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռապաշտ, կռածոյ, կռած, կռան, կռանագործ, կռանակուռ, կռանել, կռուվիզ, անկուռ, երկաթակուռ, երդմնակուռ, թեւակուռ, պատկերակուռ, մարմարակուռ, խաւարակուռ, կարծրակուռ, ոսկրակուռ, քար(ա)կուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kuriwi
««կուռ, սերմ, հոծ»»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՊԱՏԵԼ ««լրբել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՌԱՒՆ (կռտան), -ի, -աց «կտուր, տանիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նմանությունը հ. սլ. krovo «կտուր, տանիք» բառի հետ պատահական է
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
krovo
«կտուր, տանիք»
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՒԻ (-ոյ) «կառչելու տեղ, կովան, կռիվ, ընդհարում, պայքար, պատերազմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷēr- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēri- (°))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷēri- (°) *gʷēr- «ծանր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռուիլ, կռուական, կռուակից, կռուանոց, կռուասէր, կռուարար, գազանակռիւ, զատեկռիւ, բանակռիւ, մենակռիւ, մերկակռիւ, նաւակռիւ, բռնակռիւ, լծակռիւ, ընդդիմակռուել, անկռիւ, անկռուելի, բանակռուութիւն, ոտնկռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βρῑμη
«խիստ, ճնշում, գրոհ»
հ. վ. գ.
krēg
«համառություն»
մ. վ. գ.
kriec
«ջանք, կայունություն, կռիվ, վեճ»
գ.
krieg
«կռիվ»
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՌՈՒՆՉ (բրբ.) «որմնաբույս, պատեղիճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)reuenk'o-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *g(ē)reuenk'o-` *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից, որից նաեւ՝ հայ. կռնձիլ «կծկուել, կուչ գալ, գալարուել»։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍԱՊԻԼ «կծկվել, կուչ գալ (օձի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gud-) + -ապ հին վերջածանց
արմատից (+ -ապ հին վերջածանց)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ.
kyta
«սապատ, ուռած ծալք»
հ. վ. գ.
kauzen (= kauern)
«կծկվել, պպզել»
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍԱՒ (-ոյ) «վուշ, վուշից պատրաստված կտոր, կտավից հագուստ, պարան, կտավեղեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կուտ բառից (տե՛ս), որը տարածվել է ողջ Առաջավոր Ասիայում եւ Եւրոպայում՝ տալով զանազան ածանցյալներ։ Հայտնված է նաեւ հակառակ կարծիքը, ըստ որի բոլոր ձեւերի աղբյուրն է սումեր. gada, որից՝ ակկադ. kitū(m), սրանից էլ մյուս ձեւերը․ սակայն այս ձեւերից ոչ մեկը հայերենի ձեւը չի բացատրում՝ ասոր. gəttau «բամբակ» ձեւը ոչ թե ակկադերենից է (Von Soden, AHW 1, 495), այլ հայերենից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտաւագործ, կտաւավաճառ, կտաւեայ, կտաւի, կտաւեղէն, կտաւատ, հատկտաւ, կտաւագործութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սումեր.
gada
ակկադ.
kitū(m)
ասոր.
gəttau
«բամբակ»
Մատենագիտություն
H. AG 360; Աճ. ՀԱԲ 675-676; Von Soden, AHW 495
Տե՛ս նաեւ
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍՏԵԼ «պատառոտել, ցտել, կետ-կետ նշաններ դնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «ծակել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gid-)
արմատից․ հմմտ. հայ. կետ, կծանել, հ. խլ. citla, հ. վ. գ. kizzilōn «խուտուտ ածել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստել (կստոտ), կտկտել, կուտկուտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կետ
հայ.
կծանել
հ. խլ.
citla
հ. վ. գ.
kizzilōn
«խուտուտ ածել»