Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 33/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱԽԱԶ (-ի, -աց) ««դատահարույց, ամբաստանող» (նոր՝ «դատախազ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dāt-xvāz
(*xvāz՝ xvāstan «ցանկանալ, ուզել» բայի արմատը)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատախազութիւն, դատախազել, դատախազանք
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐ I (-ու) «դարաշրջան, երկար ժամանակ, հատկապես հարյուր տարի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արամ. dārā
փոխատու լեզու՝ ասոր. dār
փոխատու լեզու՝ ակկադ. daru(m) «տեւողություն, հավիտենություն»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարագլուխ, դարագրութիւն, վեցդարեան, դարատոմար, դարաշրջան, դարապատում, դարասկիզբ, դարավերջ, երկդարեան, հնադար, միջնադար, ոսկեդար, ոսկեդարեան
Մատենագիտություն
H. AG 302; Աճ. ՀԱԲ 631; Ջահ. ՀԼՊ 477
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐ II (-ի, -ից) «բարձրավանդակ, զառիվայր բարձրություն, հրվանդան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «ցատկել, ոստնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhər-)
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ, ինչպես հունարենում... Թեեւ կա դարաւանդ, որ խոսում է ամբողջ կազմության հնարավոր իրանական ծագման մասին (հմմտ. band), բայց սա կարող է լինել բարձրաւանդակ տիպի կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարահոս, դարակ, դարափն, դարափոս, դարուփոս, դարափոյլ, դարափլակ, դարավէժ, դարաճակատ, դարաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θρωσμός
«բարձունք, դար»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱՆ II (-ի, -աց) «դարան, ապաստարան, թաքստոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dārənā «ամրություն, ապաստարան»
բայց հմմտ. նախորդ դարան «պահապան» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարանամուտ, դարանակալ, դարանակալութիւն, դարանայոյզ, դարանիլ, հողադարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dārənā
«ամրություն, ապաստարան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633
Տե՛ս նաեւ
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱՊ «դրամանոց, փողանոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. darb «փող կտրել»
արաբ. darb «փող կտրել» արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 634
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԳԻՃ (ուշ՝ -ի, -աց) «պատգարակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *dargič
Փոխառություն հավանաբար իրանական աղբյուրից՝ *dargič (*darg < հ.-ե. *dher-gh-) «պահել» կամ թերեւս, *drag < *dhreg- «քաշել» ձեւից + -ič (՞), որտեղից՝ ասոր. dargūštā «պատգարակ», արամ. dargaš «անկողին»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարգճակալ, դարգճաձեւ
Մատենագիտություն
H. AG 137; Աճ. ՀԱԲ 637; Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐԿԵԼ II ««ժամանակել» (՞) (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություն՝ դարկելի («ժամանակելի»). արդյո՞ք բարկել (< արաբ. tark) «թողնել, դադարեցնել» բայի սխալագրությունը եւ մոտավոր մեկնությունը չէ՞:
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐՁ (-ի, -ից) ««դարձ, վերադարձ, դառնալը, փոխվելը» (թարգ «առանց»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhrg’h- «պտտել, դարձնել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dherg’h-/*dhreg’h-) սահող ձայնդարձով
սահող ձայնդարձով «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարձուցանել, դարձեալ, դարձդարձիկ, դարձուած, դարձընթաց, անդարձ, դիմադարձ, դարձեակ, վերադարձ, ապաթարց, գրադարձ, գրադարձություն, դառնալ, վերադառնալ, անդրադառնալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
darz(a)
«թել»
ալբ.
dhredh
«պտտել, դարձնել, ոլորել»
խեթ.
tarna-
«թողնել»
բոխ. Ա.
tarnā-, tark-
«թողնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 258; Աճ. ՀԱԲ 639
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԱՐԱՅ (-ի, -ից) (գաւարս ?) «հոճ, գողալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՓՈՒՆ (դափող) ««մահիճ, պատգարակ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)