Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 33 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 74, սյունակ 1 Էջ 74
ԱՌԻՒԾ (-ու, -ունք, ուղ՝ -ոյ) (առեւծ, առեաւծ, մ. հայ. առոյծ) «առյուծ, մի համաստեղություն, երաժշտական մի եղանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *reug- «մռնչալ»
Թերեւս հայկական կազմություն բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առիւծաբար, առիւծագոյն, առիւծակորիւն, առիւծանալ, առիւծենի, մրջնառիւծ, գետնառիւծ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 259
Էջ 74, սյունակ 1 Էջ 74
ԱՌԻՒՔ «առաստաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *rei- «հենել» (անմիջական նախաձեւ՝ *rei-k-) *-k ածականով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. բրբ. ri «ձող»
մ. վ. գ. ric «հորիզոնական պատվանդան, ձող» ((՞))
Մատենագիտություն
Աղայան ԲՍՀ 28
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՆ (-ին, -ինք) «արու վայրի ոչխար, շիլկերտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *rsen- «արական»
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. ršabha- «ցուլ», ավ., հ. պ. aršen, հուն. άρσην, άρρην «այր, տղամարդ, արու կենդանի»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ršabha- «ցուլ»
ավ. aršen
հ. պ. aršen
հուն. άρσην, άρρην «այր, տղամարդ, արու կենդանի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 261
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՆԱԿ «հոգեառ ոգի, գրող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հայկական կազմություն՝ առնել բայից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 261) համարում է ասորական փոխառություն՝ harnāgā «շնագայլ» բառից, որ ձեւով եւ իմաստով հեռու է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնակատոր, առնակային, առնակաշուն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 261
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՆԵԼ (ար-, կատ. արար) «անել, գործել, կատարել, ստեղծել, շինել, վերծանել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել»
արմատից. հմմտ. հուն. άραρίσκω (=հայ արարի) «դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել», թոխ. Ա ihharwār «պատրաստ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնելի, ապառնի, արար, արարած, արարուած, խորտակարար, խորանարար, խոյրարար, բարերար, չարարար, չարարարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άραρίσκω «դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել» (=հայ արարի)
թոխ. Ա ihharwār «պատրաստ»
Մատենագիտություն
H. AG 420; Աճ. ՀԱԲ 262
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՆԵՏ (-ի, -ից) «առնետ, մեծ մուկ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. arnā’ā
բրբ. մի ձեւից, որ ուներ -t
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 262
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՈԳ «աղբյուր, ոռոգիչ ջուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sreu- «հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *srov-)
առոգ-, ոռոգ- «ոռոգում». արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. srávati «հոսում է», srava «հոսելը», ռուս. струя «հոսանք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առոգ(ան)ել, առոգումն, առոգանութիւն, ոռոգ(ան)ել, ոռոգումն, արիւնոռոգ, ճշմարտոռոգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. srávati «հոսում է»
հ. հնդկ. srava «հոսելը»
ռուս. струя «հոսանք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 263
Տե՛ս նաեւ
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՈՒ (-ոյ, -ի, -աց) «գետակ, ջրուղի, անցք, անցուղի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sreu- (անմիջական նախաձեւ՝ *srut-, *sru- կամ *srui-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. srutá «հոսող», sruti «հոսանք, ուղի», հուն. ρυτός «հոսող», ρυσις «հոսանք», այլեւ՝ հայ. առոգ, առոգ(ան)ել, ոռոգ(ան)ել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առուահանք, առուամէջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. srutá «հոսող»
հ. հնդկ. sruti «հոսանք, ուղի»
հուն. ρυτός «հոսող»
հուն. ρυσις «հոսանք»
հայ. առոգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՈՒԵՂ «մի ծաղիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *erebh- «գույնացույց արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *orobh-) + *-el
արմատ + *-el
Տե՛ս նաեւ
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՈՒՈՅՏ (առվոյտ, առուտ, առուտ, առաւիտ, առաւոյտ, առաւետ, առաւօտ) «մի խոտ՝ ասպաստ, Meduago L.»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *erebh- «գույնացույց արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *orobh-)
նախաձեւից. հմմտ. ռուս. рябина «արոսենի, սնձենի». -ոյտ-ի համար՝ հմմտ. արտոյտ (°)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւիտանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. рябина «արոսենի, սնձենի»
Տե՛ս նաեւ