Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 33 / 411
Էջ 86, սյունակ 1
ԱՐԲԵԿ
(ԲՀ)
«խիստ, քաջ, առավել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *abhor-
«ուժեղ, սաստիկ»
< +-եկ < -եակ
Եթե բառս հավաստի է, ապա հնարավոր է նրա հնդեւրոպական ծագումը` *abhor- «ուժեղ, սաստիկ» նախաձեւից (< +-եկ < -եակ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
abor «շատ, հույժ»
գոթ.
abrs «ուժեղ, սաստիկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 86, սյունակ 1
ԱՐԳ
I
«հարգ, արժանիք, արժեք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *arg
Փոխառություն իրանական աղբյուրից` *arg: հայ. (< իրան.) արժ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգատոր,
արգոյ,
արգաժողով,
արգագոյն,
անարգ,
անարգաբար,
անարգել,
անարգանք,
մեծարգի,
մեծարգոյ,
մարգարեանարգու,
(յ)արգունդ
Նոր՝
անարգական, զարգանք, զարգանալ, զարգացումն, զարգուն, զարգալի, յարգ, յարգել, յարգատոր, յարգի, յարգագոյն, յարգոյ, յարգոյք
անարգական, զարգանք, զարգանալ, զարգացումն, զարգուն, զարգալի, յարգ, յարգել, յարգատոր, յարգի, յարգագոյն, յարգոյ, յարգոյք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
arəg «արժել»
սողդ.
arğ «արժեք, գին»
օս.
arğ «արժեք, գին»
պրթ.
argav «արժանավոր»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 46;
Աճ. ՀԱԲ 301
Էջ 87, սյունակ 1
ԱՐԳ
III
«ընդերք, որովայն, փոր, աղիք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arkw-
արմատից
Հնարաւոր է նաեւ հ.-ե. *ark- (*oreu-) նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգանդ,
արգանտ,
արգանդախեղդ,
արգանդակից
Նոր՝
արգանդային, արգանդաբերան, արգահատել, արգահատանք, արգահատելի, արգահատութիւն, անարգահատելի, յարգահատել
արգանդային, արգանդաբերան, արգահատել, արգահատանք, արգահատելի, արգահատութիւն, անարգահատելի, յարգահատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
arffed «ծոց, գիրկ» (<*arpet)
զանդ.
arcuinn «կովի ստինք»
հուն.
ὀρύα «աղիք»
լատ.
arvina «ճարպ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 87, սյունակ 1
ԱՐԳԵԼ
«արգելք, խոչընդոտ, բանտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arkelo-
«փակել, խափանել, խոչընդոտել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգելական,
արգելոց,
անարգել,
վիմարգել,
արգելել
Նոր՝
շնչարգել, շանթարգել, արգելակ
շնչարգել, շանթարգել, արգելակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀρκέω «վանել, հեռացնել»
լատ.
arceo «փակել, կողպել»
Մատենագիտություն
H. AG 423;
Աճ. ՀԱԲ 304
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԴ
I
(-ու)
«ձեւ, կերպ, կարգ, կազմ, արված գործ, վաստակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ar-t- (*rt-/*ar-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդակ,
արդակագոյն,
արդել,
արդակել,
արդուած,
արդիւն,
արդար,
արդարեւ,
անարդ,
անարդի,
անարդակ,
խորանարդ,
գմբեթարդ,
ծորձորարդ,
վիմարդ,
վիմարդեան,
զիարդ,
յարդ,
յարդար,
յարդարել,
յարդարիչ,
յարդարուն,
նուագայարդար,
երգայարդար,
սեղանայարդար,
զարդ,
զարդասէր,
զարդասիրիկ,
զարդակից,
զարդարել,
զարդարագիր,
զարդարանք,
զարդարուն,
զարդուն
Նոր՝
արդուկ, արդուկել, բեմայարդար, զարդագիր, պատկերազարդ, նկարազարդ, սիւնազարդ
արդուկ, արդուկել, բեմայարդար, զարդագիր, պատկերազարդ, նկարազարդ, սիւնազարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rtu- «կարգ, կանոն, արդիւնք»
հուն.
άρτύς «կարգ»
լատ.
artus «հոդ»
Մատենագիտություն
H. AG 423- 424;
Աճ. ՀԱԲ 307-308
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԴ
II
«այժմ, հիմա, այժմեան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *art- (*rt-/*ar-))
արդ «ձեւ, կարգ» եւ արդ «այժմ» բառերի կապի համար հմմտ. հ. հնդկ. rtu «կարգ, կանոն, որոշակի ժամանակ, ժամկետ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդի,
արդէն,
արդածին,
արդատունկ,
արդային,
արդեայք,
զարդիս,
ցարդ
Նոր՝
արդիական
արդիական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρτι «հիմա, հենց հիմա, հենց նոր»
Մատենագիտություն
H. AG 423;
Աճ. ՀԱԲ 309
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԴԱԽԻԼ
(խարթաղի (՞))
«կործանվել, տապալվել, քանդվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«նոսր, իրարից հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել, քայքայվել, քանդվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *rdh-)
+ ախ-
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rdhak «առանձին»
հ. հնդկ.
ordha «մաս, կողմ»
հ. հնդկ.
ardhá «կես»
լիտվ.
ardýti «քննել, բաժանել, ճեղքել, քայքայել, քանդել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԴՆ
«նիզակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը հուն. άρδις «նետի ծայր, տէգ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդնընկէց,
արդնակիր,
արդնատէգ,
արդնաւոր,
երկարդնեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
ardas «ձող (խրձեր չորացնելու համար)» ((՞))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 63;
Hübsch. Arm. Stud. 11
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԵԳ
(-ի)
(արագ-, արեգն)
«արեւ, արեւելյան, հայոց տոմարի 8-րդ ամիս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *reu-
«կարմիր > արեւ»
«արեւ», արեւ, -ու, յ-ոջ «արեւ, արեւի լոյս, կեանք» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեգաւէտ,
արեգնապաշտ,
արեգունի,
արեգնափայլ,
արեգդէմ,
արեգնածաւալ,
արեգակն,
արեգնակէզ,
արեգնատենչիկ,
յարագէյ,
արեգնակէզ,
արեւելք,
արեգնակնակ,
արեւմուտք,
արեւագալ,
արեւածայրք,
արեւապաշտ,
արեւկայ,
յարեւացուցանել,
արեւորդի,
արեւանկ
Նոր՝
արեւոտ, արեւահայեաց, արեւահար, արեւահարութիւն, արեւելահարաւ
արեւոտ, արեւահայեաց, արեւահար, արեւահարութիւն, արեւելահարաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
raví «արեւ»
Մատենագիտություն
H. AG 424;
Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 89, սյունակ 1
ԱՐԵԿ
(արեգ, առեգ)
«զօրաւոր, սաստիկ, գերազանց, առաւել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *treg-
«ուժերը լարել, ուժ»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապարեկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հոլ.
trēn «քաջ, ուժեղ» (<*tregs-no-)
հ. իսլ.
þrekr, þrek «ուժ, քաջութիւն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 154, 209
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։