Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 393, սյունակ 1
ԿԱՐԿԱՐԵԼ
«վազել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Իմաստը վերականգնված է ըստ «Բառք քերթողականք»-ի (Ամալյան): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 554) բերում է ըստ ԲՀ-ի աղավաղված մեկնության՝ «կարկարեաց զագեաց»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 554
Էջ 393, սյունակ 1
ԿԱՐԿԱՐ(ԻՈՒՆ)
«մի բույս՝ chamaelion»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբերեն
Թերեւս փոխառություն արաբերենից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 393, սյունակ 1
ԿԱՐԿԱՓԵԼ
«պապանձվել, բերանփակ մննալ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հավանաբար կազմված է կարկել բայից՝ -ափ ածանցով: հմմտ. թարթել-թարթափ, սարսել-սարսափ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 554) ընկալում է որպես կրկնավոր կազմություն՝ խարխափել, շարշափել (շաւշափել), զարգափել բայերի նման:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թարթել-թարթափ
հայ.
սարսել-սարսափ
հայ.
խարխափել
հայ.
շարշափել
հայ.
զարգափել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 554
Տե՛ս նաեւ
Էջ 394, սյունակ 1
ԿԱՐԿՈՒՏ
(-ի, -ից)
«կարկուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *grōd-/*grəd-
«կարկուտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gəgrōdo-)
«կարկուտ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկտաբեր,
կարկտախառն,
կարկտածեծ,
կարկտածու,
կարկտահար,
կարկտահոս,
կարկտումն,
կարկտչել,
կարեկարկուտ,
կարկտաբակ,
կարկտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
grando
«կարկուտ»
հ. սլ.
grado
«կարկուտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 556;
Pok. IEW 406
Էջ 394, սյունակ 1
ԿԱՐՃ
(-ոյ)
«կարճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *kart-čā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճել,
կարճաբերձ,
կարճակեաց,
կարճահաս,
կարճամիտ,
կարճազգեստ,
կարճապատում,
կարճապարանոց,
կարճառաւտ,
կարճատել,
կարճունջ,
կարճաբան,
կարճատես
Մատենագիտություն
H. Bailey, DKS 65
Էջ 394, սյունակ 1
ԿԱՐՃԻՆ
(կաճին)
«արմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *grdio-t-)
*-d ածականով տարբերակից՝ -ին ածանցով
ծագի հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի *-d ածականով տարբերակից՝ *grdio-t-՝ -ին ածանցով. հմմտ. հ. իռլ. grinne (<*grend-n-io) «կապոց», նորվ. kart «չհասած պտուղ, կոստող»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճնովին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
grinne
«կապոց»
<*grend-n-io
նորվ.
kart
«չհասած պտուղ, կոստող»
Էջ 395, սյունակ 1
ԿԱՒԱՌՆ
(բրբ.)
«նեղ առու. առվի ջրարբերան»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել»
որտեղից ծագում է (Pok. IEW 1, 397) կորի համիմաստ բառը՝ *goᵘ̯r-no- (՞) > կաւառն (՞):
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՓ-
(կափ «թակ»)
«փակում, խփում, զարկում, կպչում, բռնում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gabh-
«բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gaph-)
բնաձայնական երանգի
հ.-ե. արմատ՝ *kap-
«բռնել»
բնաձայնական երանգի *gaph- *gabh- «բռնել» եւ *kap- «բռնել» տարբերակների կողքին: *gab- տարբերակից է հայ. կապ: Աճառյանը կապում է խափ, խուփ ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կափել,
կափատր,
կափացումն,
կափշիլ,
կափումն,
կափիոն,
կափատել,
կափուլ,
կափկափել,
կափկափումն,
կափարիչ,
կափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կոռն.
gavel
«բռնում, պահում»
ալբ.
kap
«բռնել»
հուն.
καπτω
«կլանել»
լատ.
capiō
«բռնել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ) 562
Տե՛ս նաեւ
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՓԱՐ-Ք
(ձեռ. տարբերակ` կիր-ք)
«?»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. kafāre
«ապաշխարանք»
Արդյոք արաբ. kafāre «ապաշխարանք» բառը չէ՞:
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԱՆՔ
(կեն-), -աց
«կյանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷei̯u-nā-)
*-n ածանցով
Համարւում է հայկական կազմութիւն կեա-ից՝ -ան ածանցով, բայց հաւանական է կեան- ձեւի անմիջական հնդեւրոպական ծագումը: Ցեղակից լեզուներում պահպանւել են բայական կազմութիւններ՝ հ. հնդկ. jinvati, լիտվ. gyve'nù:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենակից,
կենասեր,
կենասիրութիւն,
կենատու,
անկեանք,
դժուարակեանք,
կենսաբեր,
կենսատուր,
կենսական,
կենսունակ,
կենսառիթ,
կենսաբան,
կենսագիր,
կենսագրութիւն,
կենսաթոշակ,
կենսարթթու,
կենսալից,
կենսունակութիւն,
կենսուրախ,
կենցաղ,
կենցաղական,
անկենցաղ,
կենցաղավարական,
կենցաղավարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jinvati
լիտվ.
gyve'nù
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 465-466
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։