Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱԿՆ
«ճակնդեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *čaku-(n)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. čakundar
«ճակնդեղ»
իրանական աղբյուրից՝ *čaku-(n), որից մ. պ. čakundar «ճակնդեղ» (այլթ. կամ մ. պ. ձեւից՝ հայ. ճակնդեղ/լ՝ բաղարկված դեղ բառի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճակնդեղ,
ճականդեղ,
ճակնդեղուկ,
ճակնխոտ,
ճակնբոյս
Մատենագիտություն
H. AG 176;
Bailey, DKS 97;
Աճ. ՀԱԲ 176
Էջ 487, սյունակ 1
ՃԱՄԲՐՈՒԿ
(նոր՝ ճամպրուկ)
«պարկ, ճամպրուկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Փոխառութիւն՝ թերեւս իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Էջ 487, սյունակ 1
ՃԱՅԹԵԼ
(ճեթել)
«ճայթել, կաթել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Պատկերաւոր բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայթիւն,
ճայթիք,
ճայթել,
ճայթումն,
անճայթ,
բարկաճայթ
Էջ 491, սյունակ 1
ՃԱՐՏԱՎԱՐ
(ԲՀ՝ ճարտըրվար)
«քանոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. jadval
(հայ. վար-ի հետ բաղարկուած)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193
Էջ 496, սյունակ 1
ՃՈՆ
II
«մուշտակակար, կաշեգործ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. čoni
«գլխարկ կարող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 212
Էջ 501, սյունակ 1
ՄԱԽԱՂ
(-ի)
(մադախ, մաղխաղ)
«տոպրակ, պարկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 503, սյունակ 1
ՄԱՂՁ
(-ոյ, -ի, -ից)
«մաղձ, լեղի, դառնություն, բարկություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *melg'h-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mlg'h-)
որպես «ուռած բան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 240) կասկածելի է համարում։ Աւելի կասկածելի է միացնել (մաղաս-ի հետ միասին) գոյնանիշ (մփին, կեղտոտ գոյների համար) *mel արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղձատել,
մաղձայոյզ,
մաղձախառն,
մաղձութիւն,
բազմամաղձ,
մաղձոտ,
մելամաղձիկ,
մելամաղձոտ,
մելամաղձութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 723;
Աճ. ՀԱԲ 240
Տե՛ս նաեւ
Էջ 504, սյունակ 1
ՄԱՃԱՍ
«երակազարկ, պուլս, զարկերակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. majassa
Մատենագիտություն
Ղազ.-Ավ. ՄՀԲ 103
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՅՐ
III
«մթություն, խավար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«առկայծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mrio- կամ *morio-)
թերեւս կապված կամ բաղարկված է *mer- «սեւացնել, մթագույն, կեղտոտ բիծ» արմատի հետ
(ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ «մայր մտնել», դարձվածքներում՝ ժողովրդական ստուգաբանությամբ վերաիմաստավորված որպես մայր «մայրիկ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեւմայր,
արեւմարք,
մարիլ,
անմար,
մարմրիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
мара
«մառախուղ, մշուշ»
հ. սլավ.
mryj
«մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ.
merknotí
«մթնել»
ռուս.
меркнуть
«աղոտանալ, մարել, մթնել, խավարել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138
Տե՛ս նաեւ
Էջ 508, սյունակ 1
ՄԱՆԿ
(-ի, -աց)
(ՄԱՆԿ/Գ)
«նենգություն, խորամանկություն. խորամանկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *meng-
(անմիջական նախաձեւ՝ *mng-)
փոխատու լեզու՝ պ. mang
«նենգություն, խորամանկություն»
Հաւանական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից: Մանկ-ը կարող էր ինքնուրոյն կերպով գալ հնդեւրոպական *mng-ից (*meng-, որտեղից իրան. mang-ը) եւ բաղարկվել իրանական ծագման մանգ-ի հետ, եթե ռնգայինից հետո գ/կ-ի սովորական տատանում չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանկաւոր,
մանկաւորել,
մանկաւորապէս,
անմանկ,
խորամանկ,
խորամանկել,
չարամանկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
mang
«նենգություն, խորամանկություն»
Մատենագիտություն
H. AG 191, 513;
Աճ. ՀԱԲ 254
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։