Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 328 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԵԼ (-եալ) «ներել, դիմանալ, տոկալ, հանդուրժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ner- «կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Երկրորդ իմաստով լավ զուգահեռ ունի լատ. nero «դիմացկուն, ուժեղ» բառի մեջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *ner- արմատից։ Այսպիսով, թերեւս ներ-ը գալիս է հնդեւրոպական այդ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներելի, ներումն, ներ(ող)ութիւն, աններելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. nero «դիմացկուն, ուժեղ»
հ. սլավ. nraw «բարք»
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԻՔ «վարք» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ner- «կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Եթե հնից եկող բառ է, ապա լավ զուգահեռ ունի սլավոնական լեզուներում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. nraw «բարք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԿ -ոյ «ներկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խոտ.-սակ. nar (թերեւս) «ներկել»
Սակայն կարող է նաեւ բնիկ հնդեւրոպական կազմություն լինել՝ *ner- «ընկղմել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներկ(ան)ել, ներկագործ, ներկած, ներկածոյ, աններկ, ծիրանաներկ
Նոր՝
ջրաներկ, ներկարար, ներկապանակ
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 174
Տե՛ս նաեւ
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԵՐՔԻՆԻ (-նւոյ, -նեաց) «ներքինի»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է ներքին բառից՝ -ի վերջածանցով՝ իրանական համատիպ կազմություն օրինակով․
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. 'ntryk (=antarkə) «ներքինի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 447
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԶՈՎ(Ք) «նզովք, անեծք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական ni-zav
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նզովել, նզոված
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. ni «տակ»
ավ. zav «կանչել, գոչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 448
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԺԱՐ (-ի, -ից) «նժար, կշեռքի թաթ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական nizār (հավանաբար, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը հավաստված չի համարվում․
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. nižari «խաֆնճապակի»
վրաց. nižara «խեցի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 449
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԺԴԵՀ (-ի, -ից) (նշդեհ) «տարագիր, պանդուխտ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական niždeh (՞) (պարթեւերենի՞ց, բուն աղբյուրը չի հավաստվում)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից (պարթեւերենի՞ց)՝ niždeh (niž «արտ-, դուրս» եւ deh «երկիր»՞), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստվում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նժդեհիլ, նժդեհանալ, նժդեհակից
Մատենագիտություն
H. AG 203; Աճ. ՀԱԲ 449
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԺՈՅԳ (-ի, -ից, -աւք) (նշոգ, նժոյք) «նժույգ, ընտիր ձի»
Փոխառություն
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նժոյգաձի, նժուգատոր
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԺՈՒԱՂ (նժվաղ) «թույլ, աղոտ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե լինի niž-ով իրանական մի ձեւի փոխառություն․ քիչ հավանական է կապը նաեւ նուագ-ի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԻԱԶ «կարոտ պակասավոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. niyāz «կարիք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նիազութիւն, նիազանալ, աննիազ, աննիազական
Մատենագիտություն
H. AG 105; Աճ. ՀԱԲ 450