Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 326 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇՏ I «տարակուսող, երկբայող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրություն դարձնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *skeu- «ուշադրություն դարձնել» արմատի հետ, որից, թերեւս շուար (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անշուշտ, արեւիշուշտ, շուշտել, շուշտիկ, շուշտակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇՏԱԿ (բ.՝ «գլխաշոր») «թաշկինակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *šustak
Աղբյուր՝ պ. šusta «շոր»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *šustak։ հմմտ. պ. šusta (> արաբ. šūštaga «շոր»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. šusta «շոր»
արաբ. šūštaga «շոր»
Մատենագիտություն
H. AG 215; Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇՓԱՅ (շուշպայ) «սկիհածածկոց (սկիհի մասունք)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. šūšeppā
Մատենագիտություն
H. AG 314; Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՈՏ (բ.՝ «փետրվարին հայտնվող դեւ») (շուատ) «փետրվար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. šubāt < ասոր. šəbāt
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 537-538
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՊ «նուրբ կտոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. šūb (քիչ հավանական է) «փաթթոց, թաշկինակ»
Հնչյունապես քիչ հավանական է աղբյուրը համարել արաբ. šubba-ն, որից միջնորդաբար ռուս. шуба «մուշտակ»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արաբ. šubba-ն
ռուս. шуба «մուշտակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՐԹՆ (-ան, -ունք) «շուրթ, շրթունք, բերան, լեզու, խոսողութիւն, եզր, եզերք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k'ur-(t-) «կտրել, բաժանել, անջատել, քերծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhurtom-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu- «պտտել, շրջել, ծռել»
Աճառյանը համարում է շուրջ բառի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրթնատ, շրթնաշղթայ, միաշուրթն, խորաշուրթն, պղծաշուրթն, զուգաշուրթն, թիւրաշուրթն, մատնաշուրթն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՐՋ «շուրջ, բոլորտիք, շրջան, պտույտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «շրջել, ծռել» *-k/gh- աճականների քմայնացմամբ (*-ki-, *-ghi-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu- սահող ձայնդարձով
թերեւս այն արմատի սահող ձայնդարձով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրջել, շրջշրջել, շրջան, շրջանակ, շրջանակել, շրջանկեալ, շրջանակի, շրջեալ, յեղաշրջել, շրջակի, շուրջանակի, շուրջառ, շուրջտեսանելիք, խելաշուրջ, գաղտաշուրջ, դժվարաշուրջ, դիւրաշուրջ, շուրջկալ, շուրջպար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. virum «շուրջ(ը)»
ռուս. круг «շրջան»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՓԱՅ «աչքի դեղ, ծարիր» (բժշկ.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. šāyāfā
Մատենագիտություն
H. AG 314; Աճ. ՀԱԲ 540
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՓԵԼ (շուփ) «շփել, տրորել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup- «շոշափել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhupt-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շփշփել, շփումն, ամպաշուփ, ոտնաշուփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. щупать «շոշափել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՔ (-ոյ, -ի) «շվաք, ստվեր, ծածկոց, հովանի, շուք, շքեղութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'uoko-) որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը
որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շքալ, շքեղ, շքադիր, շքեղազարդ, շքեղաշուք, մեծաշուք, անշուք, բարեշուք, չարաշուք, սքանչելաշուք, գեղաշուք, գեղեցկաշուք, բազմաշուք, շքախումբ, շքամուտք, շքանշան, շքեղափայլ, շքերթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. scati- «լուսավորում է, փայլում է, վառվում է»
հ. հնդկ. çukra-, çukla- «լուսավոր, սպիտակ, մաքուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132