Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 324 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅՂՓԱՆԱԼ (յղփիլ) (յղփիլ) «լիանալ, հագենալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «լցնել, թափել» արմատի կրկնաւոր ինչ-որ ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յղփութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. յղի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅՈԲԵԼ (յովբել, յոբեդ), -ի (յովբել, յոբեդ) «հրեաների թողության տարին, որ նշվում էր հիսուն տարին մեկ, այդ տարիների միջեւ ընկած հիսնամյակ, (ուշ) տարեդարձ, հոբելյան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἰώβηλος < եբր. yōbēl- «խոյ») (նկատի է առնվում geren hayōbēl «խոյի եղջյուր, որով ազդարարվում էր հոբելյանական տարին»
նկատի է առնվում geren hayōbēl «խոյի եղջյուր, որով ազդարարվում էր հոբելյանական տարին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոբելի, յոբելեան, յոբեղեան
Մատենագիտություն
H. AG 366; Աճ. ՀԱԲ 401
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅՈԲԵԼԻ I (յոբելեան) (յոբելեան) ««շամփրաձեւ նշան» (հին ձեռագրում)»
Ստուգաբանություն
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈԳՆ (յոքն), -ունք, ունց «շատ, բազում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghen- «ուռչել, առատ լինել, լիություն» (անմիջական նախաձեւ՝ *og-ion-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոգնագնալի, յոգնաճարակ, յոգնաշնորհ, յոգնիլ, յագնիլ, յօգնիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ghana «առատ»
լիտվ. ganà «բավականին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 491
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈԼՈՎ (ոլով), -ի, -ից «շատ մարդ, բազմություն, շատ, բազում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-eu-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոլովութիւն, լեռնայոլով, լեռնահոլով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. purú-
հ. պ. pouru-
հուն. πολύς «շատ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 48; Աճ. ՀԱԲ 402-403
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈԽՈՐՏ -ի, -ից (յախորտ, յոխորդ, յախուրդ, ոխորտ, ողորդ) «հոխորտ, խրոխտ, հանդուգն»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոխորտալ, յոխորտանալ, յախորտիլ, յոխորդութիւն
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՂԴՈՂԴ -ի, -աց (յողդյողդ) «խախուտ, շարժուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քշել, շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *oldh-)
Կրկնավոր կազմություն՝ յողդ արմատից, որ թերեւս ծագում է յ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յողդողդել, յողդողդուն, անյողդողդ
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅԳ «վեգ»
Անստույգ (թերեւս)
վեգ բառի տարբերակային մի ձեւ:
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅԼ (յուլ, յող), ուշ՝ -ի, -ից «ծույլ, դանդաղաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «սողալ, սողոսկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *solio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուլանալ, յուղանալ, յուլութիւն, յուղութիւն, յուղալ, յողալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sarati
հ. հոլ. selid «սողում է, սողոսկում է»
լիտվ. seleti «սողոսկել, դանդաղ շարժվել»
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅՍ «հույս, ակնկալություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peu- «հուսալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *peu-k-)
որ հավանաբար կապված է *peu- «հետազոտել, հասկանալ» արմատի հետ: հայ. եւ սլավ. ձեւերի հիման վրա հ.-ե *peu- «հուսալ» արմատի վերականգնումը հեղինակինն է: Երկու արմատների իմաստային կապը երեւում է լատ. puto «խորհրդածել, հաշիվ անել, գնահատել, կարծել, հուսալ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուսամ, յուսալից, յուսակորոյս, յուսահատ, անյոյս, մեծայոյս, բարեյոյս, դիւրայոյս, չյուսալի, նորայուսատու, յուսահատված, յուսախաբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. upovati «հուսալ, հույս դնել, ապավինել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 405-406