Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 321 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒԺԱՐ (յօժար, յուժար) «հոժար»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *au- «բարյացակամ լինել, նպաստել, ցանկանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-gh-) -gh- ածանցով
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (Աւելի հնարաւոր է)
Հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *au- «բարյացակամ լինել, նպաստել, ցանկանալ» արմատից՝ *-gh- ածանցով (*au-gh-)։ Աւելի հնարաւոր է փոխառութիւն լինել (իրանական աղբիւրից)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւժարիլ, յաւժարութիւն, չարայաւժար, մտայաւժարութիւն, меծայաւժար, յաւժարակամ, սիրայաւժար
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՆ (-ի, աց, ուշ՝ նաեւ -ից) (յուն, օն) «հոնք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au- «հիւսել» «թել» իմաստի միջնորդութեամբ
Հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական *au- «հիւսել» արմատից (հմմտ. յաւղ)՝ «թել» իմաստի միջնորդութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւնեղ, յաւնակից, յաւնաճաճ, քաւայաւն, բարձրայաւն, ընդվայրայաւն, կցայաւն, մրայաւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՏ (յօտ) «որթի կտրած ճիւղ»
Ծագումն անհայտ է
Յատանել բայի՝ յ-ով աճած ձեւ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւտել, յաւտումն, յաւտահատել
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՐԱՅ (-ի) (յօրայ) «հորու, խորթ հայր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pəter «հայր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pəter «հայր» ձեւից, որից նաեւ հաւրու, հայր։
Մատենագիտություն
H. AG 477; Աճ. ՀԱԲ 414
Տե՛ս նաեւ
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՐԱՆԱԼ (յուրանալ, յովրանալ) «հղիանալ, լցվել, տարածվել, պարծենալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pou-ro-)
Հաւանաբար հնդեւրոպական, ծագում է *pou-ro- ` *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» արմատից, որի *pei-ro- ձեւից ծագում է յոյր-ը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւրացում
Տե՛ս նաեւ
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՓՐԱՆԱԼ «յագենալ, ձանձրանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ap- «բռնել, վերցնել, հասնել»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *ap- «բռնել, վերցնել, հասնել» (*aph- > հայ. ափ «ձեռքի ափ») կամ *apero- «ափ» (այստեղից ափն՞) նախաձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յափրանք, յափրութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՔՈՒՄ (յագումն, այլեւ յամաք) «ուղղութիւն» (ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբր. yakum
(տառադարձութիւն)՝ եբր. yakum։
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 411; Աճ. ՀԱԲ 393
Տե՛ս նաեւ
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵԼՄՈՓ (ելմոմ, յելմոնի, այլեւ՝ մոմդան, մոմտան) «լապտեր» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
ելմոմ տարբերակը ունի մոմ բաղադրիչը, որ կա նաեւ մոմդան, մոմտան ձեռագրական տարբերակներում:
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂՈՒԼ (յաղ-) (յեղել «ծռել, թեքել») «փոխել, դարձնել, վերածել, թարգմանել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «շարժել»
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «շրջ(վ)ել»
բուն աղբյուրը չի հավաստվում, դժվարություններ է հարուցում: Ամենից հավանական է համարվում հատկացումը կամ *el- «շարժել» արմատին, որից եղանիլ եւ եղանել, կամ *kuel- «շրջ(վ)ել» արմատին, որից հուն. πέλω, πέλομαι «շարժ(վ)ել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղումն, յեղափոխ, յեղափոխել, յեղաշրջել, յեղադարձել, յեղական, յեղակացուն, (յ)եղանակ, յեղանակել, յեղանակաւոր, (յ)եղակարծ, աղեկարծ, յաղակարծ, դիւրայեղ, խելայեղ, ծայրայեղ, յեղյեղումն, անյեղյեղ
Նոր՝
յեղաշրջութիւն, յեղաշրջումն, յեղափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πέλω, πέλομαι «շարժ(վ)ել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂԱՆՋԵԼ «ցնդաբանել, ամբաստանել»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *pol- բնաձայնական արմատ
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *pol- բնաձայնական արմատի հետ, որից աղմուկ, աղաչել:
Տե՛ս նաեւ