Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
ՈՒՆԴ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
(ունտ, հունդ, հունտ)
«հունդ, սերմ, ուտելի բույս»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հնդեւրոպական մեկնության փորձերը (*suonto- ` *su- «ցանել» կամ *andh- «ծլել, ծաղկել» արմատից) օրինաչափ չեն. *sei- «ցանել» նախաձեւի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունդակեր,
ընդակեր,
ընդաբուտ,
ընդանալ,
ընդիկ,
ընդասեր,
անունդ,
դեղահունդ,
ընդեղեն
ՈՒՆԿՆ
(ունգն), -ան
«ականջ, ամանի կանթ, բռնակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *us-on-ko-m
«ականջ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ōus-/əus-/ *us-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *us-on-ko-m` *ōus-/əus-/ *us- «ականջ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունկնդիր,
ունկնամուտ,
ունկախից,
ունկանող,
առունկնճար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
uši
«ականջ»
երկ. թիվ
հուն.
οὖς
«ականջ»
<*ous-nko-
Մատենագիտություն
H. AG 484;
Աճ. ՀԱԲ 603
ՈՒՆԿՐԱՄՈՒԿ
«անդ կամ ամրանուկ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է:
ՈՒՆՋ
-ի, -աց (անեզ.)
«քիթ, քթռնցք, ունչ, բեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uendh-
«մազ, մորուք»
Համեմատութիւնը հնդեւրոպական *uendh- «մազ, մորուք» արմատին պատկանող բառերի հետ հնչիւնապէս օրինաչափ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունչատ,
ընչացք,
կարճունչ,
կորունչ,
տափըռնչութիւն,
բացունչ,
ընչախոտ,
ընչատուփ
ՈՒՆՋ
II
-ի
«գանձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. սոյն
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 605) հաւանական է համարում հակառակ փոխառութիւնը, եթէ մանաւանդ հայ. ունջ «տակ, խորք» բառը ունեցել է «կուտակւած, դիզւած բան» իմաստը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 605
ՈՒՆՋ
III
«մուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sendhro-
«թանձրացած, քարացած հեղուկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sondhio-)
*sondhio->ունջ
հնդեւրոպական *sendhro- «թանձրացած, քարացած հեղուկ» նախաձեւի հետ, որից հ. խղ. sindr «մետաղի խարամ», նորվ. sinkla «սառցապատվել» (*sondhio->ունջ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խղ.
sindr
«մետաղի խարամ»
նորվ.
sinkla
«սառցապատվել»
ՈՒՇ
-ի, -ից, -ոյ
«միտք, ուշք, ուշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական uš
հմմտ. ավ. uši «ուշք միտք», պրթ. uš (wš), մ. պ. (h)ōš «խելք, բանականություն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուշաբերիլ,
ուշակալ(ու),
ուշարար,
ապուշ,
ապշիլ,
ափշիլ,
յափշիլ,
յուշարար,
յուշարարութիւն,
չարայուշ,
ամենայուշ,
մշտայուշ,
յերկարայուշ,
յուշիկ,
յուշանալ,
յուշ,
ուշագնաց,
ուշագնացութիւն,
ուշադիր,
անուշադիր,
յուշատետր,
յուշարձան
Մատենագիտություն
H. AG 216;
Աճ. ՀԱԲ 605-606;
Ջահ. ՀԼՊ 538
ՈՒՌ
I
(-ոյ)
(ուռն «սեպ»)
«ճյուղ, ընձյուղ, ուռենի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«շարժել, բարձրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *or-s-, *or-n-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռամիջակ,
ուռի,
ուռենի,
երեքուռնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρσικος
«կողով»
նորվ.
run(n)e
«ճյուղ, ընձյուղ»
ՈՒՌԱՆ
«վառարան» կամ «աշտարանակ»
Ստուգաբանություն ()
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«վառել»
ստորին ձայնդարձից` *- s- աճականով
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։