Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՆ
I
«սեփականություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *op-
(անմիջական նախաձեւ՝ *opno-)
այստեղ է պատկանում նաեւ հայ. ունիմ, թէեւ այն բխեցնում են *ēr- (ōr-) արմատից՝ ōr-n > ուն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւնոյտէր,
գերաւնեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
árpas
«ունեցուածք»
խեթ.
happina
«հարուստ»
լատ.
opulentus
<*openont
Էջ 103, սյունակ 1
ԱՒՇ
I
(օշ)
«երանի, երանի թէ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«սիրել, ցանկանալ, նպաստել»
*-sk ածանցի *-skh տարբերակով (՞)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ávas
«նպաստում, ուրախութիւն, ցանկութիւն, պահանջ»
աւ.
avah
«օգնութիւն»
հայ.
աւիւն
լատ.
aveō
«փափագել»
հ. լիտվ.
austi
«թարմանալ, կազդուրվել»
թերեւս նաեւ
Էջ 103, սյունակ 1
ԱՒՍԵԲԵՈՍ
«կայսերական մի տիտղոս»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ευσεβες
աղաւաղուած փոխառութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 362
Էջ 103, սյունակ 1
ԱՒՏԱՐ
-ի, -աց
«օտար, ապարդիւն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. *awtar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւտարագոյն,
աւտարազգի,
աւտարանալ,
աւտարախառն,
աւտարակերպ,
աւտարաձայն,
աւտարամիտ,
աւտարասէր,
աւտարոտի
Նոր՝
օտարահպատակ, օտարերկրացի, օտարամոլ
օտարահպատակ, օտարերկրացի, օտարամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
aiwitara
Մատենագիտություն
H. AG 112;
Աճ. ՀԱԲ 615
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐ
II
(-ոյ)
«մաղձ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«թացացնել, խոնավացնել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-ro-)
Արմատից. հմմտ. h. հնդկ. vár(i) «ջուր», հայ. գայռ, լատ. urina «մեզ», կիմր. gwer «ճրագու»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vár(i)
«ջուր»
հայ.
գայռ
լատ.
urina
«մեզ»
կիմր.
gwer
«ճրագու»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐ
III
(աւուր, յօրէ, աւուրք, աւուրբ, աւուրց, աւուրբք)
«օր, գիշեր եւ ցերեկ միասին, ցերեկ, ցերեկվա տեւողութիւնը, ժամանակ, կեանք, տարի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *āmōr-
«օր»
Արմատից։ հայ-հունական զուգաբանութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրհաս,
հանապազաւր,
առաջաւրեայ,
այսաւր,
երկաւրեայ,
երկաւուրդ
Նոր՝
օրագիր, օրավարձ, օրացույց
օրագիր, օրավարձ, օրացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἡμέρα
«օր»
հուն.
ἄμαρα
«օր»
Մատենագիտություն
H. AG 426;
Աճ. ՀԱԲ 616
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐԱՒՐ
(օրոր)
«օրոր, օրորոցային երգ»
Բնաձայն (թերեւս)
Կրկնավոր (բնաձայնական) կազմութիւն՝ թերեւս հնդեւրոպական *au-ro-ից (հմմտ. աւրեր) եւ երեր արմատի ձայնդարձային ձեւի (որոր-) բաղարկութեամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրաւրել,
որորալ,
աւրաւրոց,
աւրորան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐԵՐ
(-ի, -աց)
(օրեր)
«անեծք, նզովք, նախատինք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-ro-)
բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)
Թերեւս կրկնավոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *au-ro- ձեւից (*au- «խոսել»)՝ բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αὐώ
«գոռալ, ճչալ»
հուն.
ἀρᾱ́
«աղոթք, անիծել»
(*αρφα)
լատ.
ōrō
«խոսել, խնդրել»
խեթ.
aruuāi
«ժխտել, դիմել»
խեթ.
arliia-
«պատգամախոսել»
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐԻՈՐԴ
(ուշ՝ -ի, -աց)
(օրիորդ, որիորդ, ուրւորդ)
«կոյս աղջիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pō-
«փոքր զաւակ, ձագ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pōu-)
աւր- արմատը
Թերեւս բաղադրութիւն աւր- (հնդեւրոպական *pōu- «փոքր զաւակ, ձագ» արմատից. հմմտ. հուն. παῦρος, լատ. parvus «փոքր») եւ -որդ (=որդի) բաղադրիչներով։ Ավելի քիչ հավանական է աւր-ը բխեցնել ուրարտ. euri «տեր» բառից (Ղափանցյան)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրիորդութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παῦρος
«փոքր»
լատ.
parvus
«փոքր»
Էջ 105, սյունակ 1
ԱՓ
(-ոյ)
«ձեռքի ափ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ap-
«բռնել, վերցնել, հասնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aph-)
տարբերակից
ըստ Պետերսենի. անհավաստի են համարում Մեյեն եւ Աճառյանը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ափաչափ,
ափալոք,
ափիկ,
ափկից,
ափցի,
ափլափել,
ափլեզ,
ափնիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άφή
«շոշափում, բռնում, բռնելը»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։