Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 369, սյունակ 1
ԾՐԴԻԼ
(բրբ. ծըռիլ)
«կեղտոտվել, կեղտակորույս լինել»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս ծիրտ բառի տարբերակն է
Տե՛ս նաեւ
Էջ 372, սյունակ 1
ԿԱԹԵԴՐ
(-ի, -աց)
«նստարան, աթոռ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. καθέδρα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 480
Էջ 372, սյունակ 1
ԿԱԼ
I
(կամ, կացի)
«կանգնել, կենալ, լինել, երեւան գալ, ապրել, դատարկել, վերջանալ, սպառվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā-
«գնալ, գալ, ծնվել, երեւան գալ»
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
«ապրել»
հնարավոր է բաղարկությունը
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ (հմմտ. նաեւ կայ եւ կանգ)։ հնարավոր է բաղարկությունը *gʷei- «ապրել» արմատի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 504-505) հավաստի չի համարում` նկատի ունենալով իմաստի տարբերությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմակալ,
ներկայ,
կացուրդ,
կացրդական,
կացարդական,
կացրդի,
կացարան,
կացոց,
կացան,
կամակացույց,
ընդդիմակաց,
վերակացու,
մշտնջենակաց,
մատակաց,
թագավորակաց,
ինքնակացություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
á-gam
«գնացի»
հուն.
ἔβην
«ճանապարհ ընկա, գնացի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 463;
Աճ. ՀԱԲ 504-505
Տե՛ս նաեւ
Էջ 375, սյունակ 1
ԿԱՀ
(-ու, -ի, -ից)
«գործիք, կարասի, գոյք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *kʷer-
«անել, կերտել, ձեւաւորել»
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *karh, *karθra
հնդեւրոպական *kʷer- «անել, կերտել, ձեւաւորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կահակալ,
կահավար,
կահակիր,
կահաւորութիւն,
կահել,
կահամուտ,
կահաւորել,
կահկարասի,
կահավաճառ,
կահագործութիւն,
կահոյք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. (< իրան.)
կերտել
հայ.
ճար
հայ.
ճարտար
Էջ 376, սյունակ 1
ԿԱՂԱՂ
(ներգ. ի կաղաղի)
«որջ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gol-
«ապաստարան, անասունների ապաստարան»
արմատից
Հնարավոր է խաղաղ բառի համեմատությունը սրա հետ՝ կ/խ հերթագայությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղաղանք,
կաղաղանալ,
կաղաղոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γωλεός
«փոս, բույն, որջ»
լիտվ.
gu-lis
«անկողին. որջ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 492
Էջ 376, սյունակ 1
ԿԱՂԱՆԴ
-ի, -ից, -աց
«ամսամուտ, տարեմուտ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. καλάνδαι
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. calendae
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղանդացույց
Մատենագիտություն
H. AG 354;
Աճ. ՀԱԲ 494
Էջ 377, սյունակ 1
ԿԱՂԿԱՆՁԵԼ
«կաղկանձել, վնգստալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gal-
«կանչել, ճչալ»
ունի նաեւ *glag- ձեւը
Կրկնավոր կազմություն՝ կազմված արմատի վերջի բաղաձայնական տարնմանությամբ եւ ուշ՝ կաղ- եւ կանձ (տե՛ս) արմատների բարդությամբ։ Առաջինը հազիվ թե գա հնդեւրոպական *gal- «կանչել, ճչալ» արմատից, որն ունի նաեւ *glag- ձեւը։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 496) բուն արմատական ձեւն է համարում կանձ-ը, որ, ըստ նրա, հանդես է գալիս կնճաձայն բառի մեջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղկանձողական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Տե՛ս նաեւ
Էջ 377, սյունակ 1
ԿԱՂՇՆԱԿ
«կուռ, տափափուշ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս կաղանչանն բուսանվան տարբերակն է՝ իմաստի շփոթմամբ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Էջ 378, սյունակ 1
ԿԱՄ
(-ի, -աց, -ով)
«կամք, կամեցում, կամ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հ. պ. kāma
Փոխառության աղբյուր՝ ավ. kāma
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. kām
Փոխառության աղբյուր՝ պ. kām
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամենալ,
կամելի,
կամակոր,
կամագնաց,
կամածին,
կամակ,
կամական,
կամակատար,
կամակցել,
յանկամս,
յուկամ,
չկամութիւն,
ինքնակամ,
դժոխակամութիւն,
դիւակամ,
թշնամանական,
չարակամ,
կամազուրկ,
կամայական,
կամայականութիւն,
չկամ
Մատենագիտություն
H. AG 163;
Աճ. ՀԱԲ 498
Էջ 378, սյունակ 1
Կ(Ա)ՄԱԽ
««պատարագ, ընծա» (ԲՀ` «պատարագ կամ ընծա»)»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
կմախիք «սգահանդես» բառն է` սխալ բացատրված
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 499, 606
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։