Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հետ» որոնման արդյունք՝ 1179 բառահոդված · Էջ 32 / 118
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 242, սյունակ 1 Էջ 242
ԶՈՒԱՐՃ «ուրախ»
Ծագումն անհայտ է
Ստուգաբանորեն կապված է զուարթ բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զուարճանալ, զուարճութիւն, զուարճախառն, զուարճագետ, պտղազուարճ, բարեզուարճ, բազմազուարճ, հոգեզուարճ, մշտազուարճ
Նոր՝
զուարճարան, զուարճալի, զվարճախոս, զուարճատեղի
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՒՏ -ոյ «զուտ, մաքուր, անխառն»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *g'heu- «թափել, ձուլել» արմատից ծագած իրանական որեւէ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զտել, զտիչ, զտութիւն, մաքրազտել, զտութիւն, զտում
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՒՐԱՅ (ԲՀ) «ոսկի»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդյոք պ. zar «ոսկի» բառի հետ:
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՒՐՊԱԹ «մի բոյս՝ մի տեսակ ուտենի կամ զրմբատ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
նոյնն է զրմբատ-ի հետ (տե՛ս):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՔԱՆՉ -ի «կնոջ մայր»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդյոք սողդ. zākānč «աղջիկ» (zāk «երեխա» բառից՝ իգականակազմ -anč ածանցով) բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. zākānč «աղջիկ»
Էջ 244, սյունակ 1 Էջ 244
ԶՐԱՒ «վերջ, ավարտ, մահ, սպանություն»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ǵ'er- «հասունանալ, ծերանալ» *-u- կազմիչով
Ծագումն անհայտ է: Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *ǵ'er- «հասունանալ, ծերանալ» արմատից *-u- կազմիչով կազմված իրանական որեւէ կորած բառի հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրաւել, զրաւամահ, զրաւարար, եղբայրազրաւ, երազագրավելի, անզրաւ, անզրաւական, հանճարազրաւ, շարազրաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. zaurvan «զառամություն, ծերունական թուլություն»
ավ. zrvan- «ժամանակ»
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՂԵԼ «մեկնել, երկարել» (բբ. նաեւ «խրել»)
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդեօք ուղղել բայի հետ:
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄԲՈՆ «հարմար, պատշաճ, պատեհ, թերեւս»
Անստույգ
Ունի ընդ+բոն կազմութիւն, բայց բոն-ի ծագումն անհայտ է (չի կարող հնդեւրոպական ծագում ունենալ, որովհետեւ *o-ն ռնգայինի մոտ դառնում է ու, անհաւանական է կապը իրանական ծագման բուն բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անըմբռն, անըմբռնութիւն
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄԲՈՆԱՂ (բոճամաղ) «հոտը ձմեռելու ուղարկելու ժամանակը (նոյեմբերի 24)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ լատ. hibernalis (թերեւս) «ձմեռային»
(հուն. միջնորդութեամբ)՝ ըմբռնել ձեւի հետ բաղարկուած:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121
Տե՛ս նաեւ
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՄԲՈՌԻԼ «այրվել, վառվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhre- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhre-n-u) հիմքային ձեւ
Կազմված է ընդ- > ըմ- նախածանցով՝ այլուստ անհայտ պոռիլ ձեւից, որ կարող է կապված լինել արդի հայերենի բռնկ-վ-ել «բոցավառ(վե)լ» բայի հետ: Սա էլ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *bhre-n-u հիմքային ձեւից, որ առկա է գերմանական խմբում (գոթ., հ. վ. գ., հ. սաքս. brinnan «այրել, վառել» եւ այլն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւրըմբոռելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. brinnan «այրել, վառել»
հ. վ. գ. brinnan «այրել, վառել»
հ. սաքս. brinnan «այրել, վառել»