Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հավ» որոնման արդյունք՝ 787 բառահոդված · Էջ 32 / 79
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԼՈՐ (խոլոր) «խժոռ, խեթ (հայացքի մասին)»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
ենթաշերտային բառ, որ լ/ժ եւ լ/շ հերթագայություններով կապված է խժոռ եւ խոշոր բառերի հետ: Ավելի քիչ հավանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)kel- «ծռել, ծուռ» արմատի հետ` *k>kh անցմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոլորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. խեղ
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԽՈՄ (-ի, -աց) (խոխում, խոհում, սխալմամբ` խոխումն` ԲՀ) «խոր ձոր, ձորձոր, առվամեջ, հոսանքի անցած տեղ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. hunhumarri (թերեւս) «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
Աղբյուր՝ խեթ. hunhuan (թերեւս) «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 386) բխեցնում է կովկասյան աղբյուրից (խումից), բայց հավաստի զուգահեռներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխոմել, խորախոխոմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈՀ (-ի, -ից) (խահ, -ի, -ից, խոխ, խախ) «կերակուր, ուտելիք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *xva(r)h
Աղբյուր՝ ավ. xvarəθa
Աղբյուր՝ պ. xvāl
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոհանոց, խոհավաճառ, խոհապետ, խոհագործն, խահարար, խահարարութիւն, խահամոր, խահագործել, խահագործութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 160; Աճ. ՀԱԲ 388
Տե՛ս նաեւ
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՀԱՍԱՆԱԼ «վայր գլորվել, գահավիժել»
Փոխառություն
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՆԱՍՏԱՆ «պարսկական թագավորական պալատ կամ ատյան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
աղբյուրից.
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՆԱՐՀ (խոնահ), -ի, -աց, ուշ` նաեւ -ից «ցած, ներքեւ, ծնրադիր, կոր, համեստ, հեզ, հլու, նվաստ, աղքատ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hu-āna-ra>xo (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
աղբյուրից (հմմտ. -րհ), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 188), վերականգնելի է *hu-āna-ra>xo իրանական նախաձեւ, որտեղից` hu-ā > xo:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոնարհիլ, խոնարհութիւն, խոնարհաբար, խոնարհագնաց, խոնարհամիտ, խոնարհահակ, նախախոնարհ
Մատենագիտություն
DKS 188
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՆԱՒ (հոնաւ) «խոնավ, թաց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
հավանաբար իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոնաւութիւն, խոնաւանալ, խոնաւակաց, խոնաւալից, խոնաւակերտ, խոնաւայոյզ, աղտախոնաւ, խոնաւաչափ
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՇՏԱՆԳ (խոշտանկ, խոշտանք) «չարչարանք, տանջանք»
Փոխառություն (թերեւս)
իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. թերեւս կարելի է առանձնացնել տանգ = տանջ տարրը, բայց ի՞նչ է խոշ-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոշտանգել, խոշտանգանք, հոշտանգանք, խոշտանգալից, խոշտանգումն, դիւրախոշտանք, անխոշտանգ
Էջ 343, սյունակ 1 Էջ 343
ԽՈՏՈՐ (խոտորն) «խոտոր, ծուռ, շեղ, թեք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed- «ճեղքել, ցրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khod-)
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)k(h)ed- «ճեղքել, ցրել» արմատի հետ (*khod- > խոտ-)։ Արդյոք այստեղ նույնպե՞ս առկա է խ/կ հարաբերությունը՝ խոտոր/կոտոր։ Քիչ հավանական է *khouod- *keu- «ծռել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոտորել, խոտորություն, խոտորումն, խոտորնակ, խոտորնակի, խոտորնակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σκεδανυμ «ցրել, տարածել, բաց թողնել»
անգլ. scatter «ցրել»
հայ. շերտ (<*skhedri-)
Էջ 344, սյունակ 1 Էջ 344
ԽՈՐԱԲԱԲԱՆ «պարսկական զինվորական (սպարապետական) աստիճան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պարսկերեն (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն պարսկերենից: