Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 406 բառահոդված (էջ 32/41)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՐՈՒԱՆԴ (շուանդ, շուանգ) «խաղողի չանչ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ պարսկերեն
փոխառութիւն պարսկերենի՞ց, բայց աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՔԹԵԼ (ժքթել) «ջուրը շարժել, գայթեցնել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
բնաձայնական-պատկերաւոր կազմութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շքթալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ժայթքել
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԳԵԼ «ասել, խոսել երգել նվագել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uoguh- «հանդիսավոր կերպով խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uoguh- (*ueguh-)) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոգել, առոգել, առոգանութիւն, ստորոգել, ստորոգութիւն, ներառոգել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գոգ-
հ. հնդկ.
vāghát
«աղոթավոր, ուխտավոր»
լատ.
voveō
«ուխտել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 348
Էջ 602, սյունակ 1 Էջ 602
ՈՅՑ (ույժ) «սառը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *oug'- «սառը»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուժանալ, ուժակեր, ուժութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ocht (<*ougt)
«ցուրտ, սառնություն»
լիտվ.
ausz-tu
«ցրտել»
լատվ.
auksts
«սառը, ցուրտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561; Pok. IEW 783
Էջ 602, սյունակ 1 Էջ 602
ՈՉ (-ով, չ-) «ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue- (անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-)) դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ, չժողովուրդ, ոչնչութիւն, չիք, ոչնչանալ, չմեղ, ոչէութիւն, չբոտի, չախորժութիւն, չբոտիլ, չագահութիւն, չքատորիլ, չահագին, չքանալ, չանձնաւոր, չնաշխարհիկ, չանսական, չնչին, չաստուած, ոչնչին, չեւ, ոչնչական, չէական, չբմեղանք, չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Էջ 603, սյունակ 1 Էջ 603
ՈՍԿԻ -ւոյ, -ւով, -եաց «ոսկի, ոսկյա»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կասկածելի են եւ՛ հնդեւրոպական մեկնաբանութիւնները (օրինակ՝ *aues- «լուսաւորել» արմատից), եւ՛ ոչ հնդեւրոպական (փոխառութեան) կասկածները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեղեն, բազմոսկի, ոսկենկար, յոգնոսկի, ոսկեպատեան, ոսկիածին, ոսկեզարդել, ոսկիակուռ, ոսկերիչ, ոսկեզօծել, ոսկեատ, ոսկեդար, ոսկեած, ոսկեդարեան, ոսկիգիսակ, ոսկեդրամ, ոսկերչական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ֆինն.
aske
«պղինձ»
շումեր.
guškin
«ոսկի»
Էջ 607, սյունակ 1 Էջ 607
ՈՐԿՈՐ (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «կերակրափող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
բուն նախաձեւը որոշելու հարցում կան դժվարություններ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որկորեայ, որկորամոլ, որկորաժետ, որկորաժետութիւն, որկրամոլ, որկրագահ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 582
Էջ 608, սյունակ 1 Էջ 608
ՈՐՈՎԱՅՆ -ի, -ից «փոր, որովայն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *krep- «մարմին, կերպարանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *krop-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որովայնապատ, որովայնամոլութիւն, որովայնախոս, դժոխորովայն, համորովայն, անձորովայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ.
href
«փոր, որովայն»
հ. անգլ.
hrif
«արգանդ, փոր, որովայն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 586
Էջ 611, սյունակ 1 Էջ 611
ՉԱԿԵՐՏ «չա տառի նման կերտված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
չա տառի նման կերտված
Էջ 613, սյունակ 1 Էջ 613
ՉԻՉ «ստինք» (բժշկական (ԲՀ))
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
բնաձայն-պատկերաւոր կազմութիւն