Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 32 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 137, սյունակ 1 Էջ 137
ԲՈՐՏ I «մի համաստեղություն» (աստղաբաշխ.)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 137, սյունակ 1 Էջ 137
ԲՈՑ (-ոյ) «բոց, ուժեղ լույս, տաքություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhok- «բոցավառվել, վառել, այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhok-so-)
Հայ-իտալյան զուգաբանություն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոցագոյն, բոցադէզ, բոցալեզու, բոցախառն, բոցաճաճանչ, բոցանշան, բոցաշունչ, բոցեղէն, բազմաբոց, անբոց, հրաբոց, բոցավառ, բոցարծարծ, բոցաշատ, բոցափայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. focus «օջախ, կրակարան, տաքություն, կրակ, բոց»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 162; Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԹԷՆ «փոքր եղջերու»
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԽ (ուշ՝ բուղխ) «բխում, ծիլ, ընձյուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)(e)u- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-kh-)
այս արմատից տարբեր է համարվում *bheu- «աճել» արմատը, որից ծագում են հայ. բոյս եւ բոյն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ(ղ)խել, բղխիչ, բղխումն, ջրաբուխ, մշտաբուխ, հանապազաբուխ, հրաբուխ, ծաղկաբուխ, կրկնաբուխ, յանկարծաբուխ, յորդաբուխ, լուսաբուխ, գեղաբուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. buhil «բլուր»
հ. իռլ. bōla «ելունդ, կուտք» (<*buhlōn)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՆ (-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ) «ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bun
Աղբյուր՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ, բնիկ, բնութիւն, բնական, բնաբարձ, բնադիր, բնածին, բանիբուն, նիզակաբուն, միաբուն, համաբնեայ, ողորմաբուն, բնագէտ, բնագիտութիւն, բնականոն, բնատուր, բնոյթ, բնութագիր, բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484; H. AG 123; Աճ. ՀԱԲ 483-484; Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ I (-ռին, -ռունք, -ռանց) «ձեռքի բուռ, բռունցք, իշխանություն, բռնություն, իշխան, բռնավոր, բռնությամբ, բռնի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōr- կամ *bhōr-no-)
արմատից, որտեղից՝ բերել, բեռն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռնել, բռնարար, բռնագոյն, բռնադատել, բռնազբօսել, բռնակալ, բռնանալ, բռնաշունչ, բռնատոր, բռնի, բռնցի, ըմբռնել, լիաբուռն, հաստաբուռն
Նոր՝
բռնաբարութիւն, անբռնաբարելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ. bharitra-m «ձեռք»
հուն. φωρ «գող»
լատ. fur «գող»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 133
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՍ «բեղմնակի, ձու»
Ծագումն անհայտ է
կապ ունի հնդեւրոպական *bheu- «աճել» արմատի հետ, որտեղից՝ բոյս (*bhuk- > բուս)
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՏ II «եկեղեցական վերատեսուչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. bud
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487-488
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՐԴ(-) (բուրդ, -ոյ) «մաս, կտոր, պատառ», «բուրդ, գեղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bherdh- «կտրել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրդել, բրդոն, ջարդ(ու)բուրդ, բրդեայ, բրդեղէն, բրդագործութիւն, բրդ(ա)գզել, բրդեղ
Նոր՝
բրդոտ, բրդոտել, բուրդիկ, բրդալի, բրդաճանճ, բրդակալել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bardhaka «կտրելուկ, խուզելուկ»
հուն. πέρθω, πορθέω «քանդել, ավերել, ամայացնել»
հ. իռլ. bard «եզր»
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲՐԷՏ (-ի, -աց) «բոռ, իշամեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhōr- «բզզալ, դզզալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bher-) +-էտ ածանց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն կրէտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 472-473
Տե՛ս նաեւ