Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«գի» որոնման արդյունք՝ 783 բառահոդված · Էջ 32 / 79
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆՔՆ (-եան (ուշ՝ ընթ-)) «ինքը»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sue- «անդրադարձ դերանուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *s(e)ue-) քե-հիմքից
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական քե-հիմքից (*sue- (*s(e)ue- անդրադարձ դերանուն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այսինքն, ինքնին, ինքնեակ, ինքնեկ, ինքնանեղել, ինքնակալ, ինքնաբաղխ, ինքնակամ, ինքնիշխան, ընթնագիր, ընթնի
Նոր՝
ինքնագոհ, ինքնավարութիւն, ինքնավստահ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. իւր «իր, յուր» (<*seuoro-)
հ. հնդկ. svá
ավ. hva «իր, յուր»
լատ. suus
ռուս. свой «իր, յուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 882
Տե՛ս նաեւ
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՐ (-ի, -աց) «իր, բան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-ro- *kʷi- դերանուանական արմատից
որտեղից` ի-, ինչ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իրագէտ, իրազեկ, իրողութիւն, իրոցել, յիրարկել, իրածել, իրել, իրաւ, յիրաւի, իրատունք, իրաւացի, իրաւագէտ, իրաւախոհ, անիրաւ, իրական, իրականութիւն, իրապաշտ, իրաւազուրկ, իրաւաբան, իրաւագիտական, իրաւագիտութիւն
Էջ 289, սյունակ 1 Էջ 289
ԼԱԶՈՒՏ «եգիպտացորեն»
Փոխառություն
Փոխառություն արեւելյան մի աղբյուրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ճան. lazudi
մեգր. lazəti
քրդ. lazut
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԳԲ 405
Էջ 291, սյունակ 1 Էջ 291
ԼԱՇԿԱՒ «անգղ» (բբ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. lašxar
Աղբյուր՝ պ. lašxar «գիշակեր. անգղ»
իրանական աղբյուրից
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱԶՈՒԱՐԴ (լազվարդ, լաժուարդ, լաժուրդ, լազուարդ, լազվարդ, լաճվարդ) «մի կապտագոյն թանկագին քար, գոճագմ, պարտիզաքար, լազվարդ, սրանից պատրաստուած կապոյտ ներկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրսկ. lāžvard
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 257
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՐ (-ոյ, -ի, -ից, -աց) «առասան, բոկ, պարան, ուղղալար, երկարութեան չափ՝ մղոն, ասպարեզ, թակարդ, նվագարանի թել, լար, նվագարան, մի տեսակ օձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *wel- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *wlərօ-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լարել, լարաբաժին, լարագիր, լարախաղաց, լարախաղացութիւն, լարախեղդ, լարաձիգ, լարաչափ, լարան, բազմալար, թանձրալար, կարմրալար
Նոր՝
ուղղալար, կրկնալար, տրտմալար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. εύληρα «սանձ»
լատ. lōrum «առասան, բոկ, պարան, սանձ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 267; Pok. IEW 1143
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԱՌ (լոռ, լոր, լռոն) «ջրիմուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կամ մերձիմաստ այլ արմատ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւռաբոյս, լաւռամարգ, լաւռաւէտ
Նոր՝
լաւռամրգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. lustrum «ճահիճ, ճահճուտ, մորուտ»
հուն. λυθρον «արիւնախառն ցեխ»
լիտվ. lutynas «ջրափոս, ճահիճ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 601; Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԵԶՈՒ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ոյ) «լեզու (երկու իմաստով էլ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dnģ'huā- «լեզու» նախաձեւերի խառնուրդով
հ.-ե. արմատ՝ *leiģ'h- «լիզել» նախաձեւերի խառնուրդով
առաջինի համար հմմտ. հ. հնդկ. jihvā, ավ. hizvā, հ. լատ. dingua, լատ. lingua, հ. իռլ. teng, գոթ. tuggo
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեզուային, բանձրալեզու, լեզուանի, երկլեզու, լեզուանութիւն, նորալեզուաբան, լեզուատ, լեզուաբանութիւն, լեզուակ, լեզուագէտ, լեզուագար, լեզուագիտութիւն, լեզուագարիլ, լեզուագիտական, միալեզու, երեքլեզուեան, բազմալեզու, երկլեզուեան, բոցալեզու, զառնալեզու, ծանրալեզու, համալեզու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jihvā
ավ. hizvā
հ. լատ. dingua
լատ. lingua
հ. իռլ. teng
գոթ. tuggo
Մատենագիտություն
H. AG 452; Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 294, սյունակ 1 Էջ 294
ԼԵԼԻՔ «չոջիկ» (բրբ)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. lail (թերեւս) «գիշեր»
փոխառութիւն՝ արաբ. lail «գիշեր» բառից ածանցուած որեւէ բառից (ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 2, 273), կա layl «արոս» °)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 273
Էջ 294, սյունակ 1 Էջ 294
ԼԵԿՈՒՐ «կիպ, ամուր, սեղմ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. lekuri (թերեւս) «լեզգիական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 273