Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 871 բառահոդված (էջ 32/88)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻՂՁ (-ի, -ից) (ըղձ-, ղձ-) «իղձ, բաղձանք, աղոթք, կախարդ, հմայող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *elk- «փափագել, տենչալ, ըղձալ»
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «փափագ, իղձ, բաղձանք»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները կապված են հնչիւնական կամ իմաստային դժուարութիւնների հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըղձ(ան)ալ, ըղձապատում, ըղձութիւն, ըղձակերտ, նախիղձիկք, դձանալ, դձալի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. ալկատ «փափագել, տենչալ, ըղձալ» (ալկատ)
հայ. զեղձ «փափագ, իղձ, բաղձանք»
Էջ 285, սյունակ 1 Էջ 285
ԻՄԱԼԱԿԵԼ (իմալակեալ ձեւում) «փափկել»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. μαλακός «փափուկ, կակուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 241
Էջ 285, սյունակ 1 Էջ 285
ԻՄՈՎՍԱՆՆ «իմ տկար կարողութեամբ, ուժերս ներածին չափով»
Ստուգաբանություն
Կազմուած է իմով+ս+ան-ն ձեւով, ինչպէս իւրեանցանն․ հետագայում համաբանութեամբ կազմուել են մերովսանն, ձերովսանն, իւրովսանն ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մերովսանն, ձերովսանն, իւրովսանն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 242
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՌԻՈՆ «բանաստեղծական մի չափ` դիւցազնական, հեքսամետր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ηρωόν
տառադարձություն; միայն թե տալիս է ոչ թե մեր բերած ձեւը, այլ ηρωίκον-ը, որ իբր աղաւաղուելով տուել է այս ձեւը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 289, սյունակ 1 Էջ 289
ԼԱԼ I (դաղ) «մեղեսիկ, շափյուղա, սուտակ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. lāl
Մատենագիտություն
H. AG 267; Աճ. ՀԱԲ 257
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱԼԱՓԱՐԹԵԼ «պապաշել, այծի պես մկկալ»
Բնաձայն (թերեւս)
Բաղադրություն՝ լալաարթին: Թերեւս բնաձայն կազմություն, որպիսիները տարածված են հնդեւրոպական լեզուներում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լալաարթին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. lalelā «բոբովանք»
հուն. λαλεω «շաղակրատել»
գ. lallen «բոբովել, կմկմալ»
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱԽՏ (լախթ) «մահակ, ծեծափոկ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. laxt
Մատենագիտություն
H. AG 157; Աճ. ՀԱԲ 259
Էջ 291, սյունակ 1 Էջ 291
ԼԱՄԲԱՐ (-ի, -աց) (լամպար, ղամբար, ղամպար) «լամպ, ջահ, ճրագ»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. λαμπάς, -άδος (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ պրթ. *lampad (թերեւս)
միջնորդությամբ` *lampad > ղամբար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ղամբարել, ղամբարումն, ղամբարափայլ
Մատենագիտություն
H. AG 351; Աճ. ՀԱԲ 263
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՍՏ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից) «լաստանաւ, նաւի ողնաշար, մահճի տախտակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lēg՛(h)-/*ləg՛(h)- «ճյուղ, կաղնու թուփ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ləg՛da-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաստափայտ, լաստել, լաստակոտոր, լաստենի
Նոր՝
լաստակ, տկալաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. lazdà «փայտ, փայտի կտոր»
պրուս. laxde «կաղնու թուփ»
լեհ. laska «փայտի կտոր, գաւազան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 266; Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՐ (-ոյ, -ի, -ից, -աց) «առասան, բոկ, պարան, ուղղալար, երկարութեան չափ՝ մղոն, ասպարեզ, թակարդ, նվագարանի թել, լար, նվագարան, մի տեսակ օձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *wel- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *wlərօ-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լարել, լարաբաժին, լարագիր, լարախաղաց, լարախաղացութիւն, լարախեղդ, լարաձիգ, լարաչափ, լարան, բազմալար, թանձրալար, կարմրալար
Նոր՝
ուղղալար, կրկնալար, տրտմալար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. εύληρα «սանձ»
լատ. lōrum «առասան, բոկ, պարան, սանձ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 267; Pok. IEW 1143