Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 319 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄ «ուշ, դանդաղ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *iem- «պահել, զսպել»
Աղբյուր՝ իրան. yam- (Թերեւս) «պահել, զսպել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամել, յամենալ, յամումն, յամուրդ, յամր, յամրանալ, յամրագնաց, յամրաքայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. yam- «պահել»
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄԱՅՐ «շատ, երկար, ուշ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
«Ուշ» իմաստի դեպքում թերեւս բաղարկված է յամ-ի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամերամ
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄԱՌ (-ի, -աց) «համառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *omə- «եռանդուն գործել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամառիլ, յամառոտ, յամառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. aniti- «սեղմում է, նեղում է, հար...»
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՅՏ «յայտնի, երեւացող, յայտնապէս, նշանաւոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ai-d-) զանազան ածականներով
զանազան ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յայտագոյն, յայտնական, յայտապատկեր, բացայայտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. aiskus «պարզ, որոշակի, պարզորոշ, յայտնի, բացայայտ»
ռուս. ясный «պարզ, բացայայտ»
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՅՐԱՏ (յարատ, այրատ, արատ) «անամօթ, լիրբ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
այր-ատ՝ յ- նախածանցով:
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՆԳԱՀԱՆԱԼ «?»
Անստույգ (թերեւս)
ուղղելի է անհոգանալ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 382
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՊԱՒԵԼ (ապաւել) «հապավել, կրճատել»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական apa (թերեւս) «հեռու»
ծագում է իրանական աղբյուրից՝ apa «հեռու» տարրը պարունակող ինչ-որ ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յապաւանք, յապաւումն
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՊԻՒԳԱՅ «արեւմտա-հյուսիս-արեւմտյան քամի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἰάπυξ
Աղբյուր՝ հուն. ἰάπυγος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 383
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՌԵԼ -իլ, -ուլ «հառել, մեկնել, սեւեռել, անթթիթ նայել (-ուլ) «կախվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել, կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-s-) յ- նախածանցով
յ- նախածանցով բնիկ հնդեւրոպական՝ *ar-s-` *ar- «հարմարեցնել, կապել» արմատից, որից նաեւ հայ. առնել «առնել» (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յառումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՌՆԵԼ (յարեայ, արի՛) «վեր կենալ, կանգնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *r-n-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *r-n-` *er- «շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յառուցանել, յարուցիչ, յարութիւն, չյարութիւն, վաղայարոյց, դիւրայարոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rnoti «բարձրացնում է, շարժվում է»
ավ. ar- «շարժ(վ)ել»
հուն. όρνυμαι «բարձրանում է»
լատ. orior «բարձրանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 477; Աճ. ՀԱԲ 384