Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված
· Էջ 318 / 448
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՂԲ
«դանակի մետաղյա մաս, դանակի բերան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kel-p-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 508) բխեցնում է ասոր. selpa «դանակ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղբիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
scalpe «կտրիչ, հատիչ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 127;
Աճ. ՀԱԲ 508
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՂՋ
(շեաղջ, շիղջ, սեղջ), -ոյ
«կույտ, դեզ, (ցորենի, արմտիքների)»
Անստույգ (՞)
Աղբյուր՝ խեթ. šeli- (՞)
(փոխառությո՞ւն)
«հացահատիկի կույտ»
Կապ ունի՞ խեթ. šeli- «հացահատիկի կույտ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղջել,
շեղջաշեղջ,
շեղջակոյտ,
ջրշեղջ,
ջրշիղջ,
շեղջանակ
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՂՏԱՄԵՂՏ
«ցոփ, խենեշ, թույլ, մեղկ, ծույլ»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
կրկնավոր կազմություն՝ անծանոթ շեղտ բաղադրիչով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 509
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՄԱԿ
-ի, -աց
«որս»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՌ
«մեզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'er-
«արտաթորություն, կղկղանք, գոմաղբ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skher-)
որտեղից՝ հայ. ցեռ: Հին ձեւը կարող էր -ճ ունենալ, որից առաջ եղել է ռ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռատ,
շռծակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ցեռ
ավ.
sairya «գոմաղբ»
հուն.
σκώρ «կղկղանք, գոմաղբ»
լատ.
muscerda «խոզի աղբ»
ռուս.
срать «կղկղել»
ռուս.
мусор «աղբ»
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՐԱՄ
(հին եւ ճիշտ ձեւը՝ շերաս, գրված նաեւ շէրաս)
«շերամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. šerāyā
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«մետաքսեղեն»
մոտ է ասոր. šerāyā «մետաքսեղեն» բառին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերամաբոյծ,
շերամագործ,
շերամանոց,
շերամապահ,
շերամապահութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՐԵՓ
(շերեպ)
«շերեփ, մեծ գդալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhereph- (*skhereb-))
բնիկ հնդեւրոպական՝ *skhereph- (*skhereb-)` *sker- «կտրել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերեփակոթ,
շերեփաձեւ
Նոր՝
շերեփով
շերեփով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
черпать «քաշել, հանել, շերեփել»
ռուս.
черпак «շերեփ»
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՐՏ
(-ի, -ից)
«շերտ, երկար եւ տափակ կտոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed-
«ճեղքել, ցրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhed-ri-)
Աճառյանը համարում է կասկածելի։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *skerd- «կտրել» արմատից (*skherd- >շերտ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերտակոտոր,
շերդակոտոր,
շերտափակ,
շերտաւոր,
շերտաւորում,
շերտաւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skhadatē «ճեղքել»
հուն.
σκεδάννυμι «ցրել, կոտորել»
լիտվ.
škedėns «կտոր, տաշեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 919;
Աճ. ՀԱԲ 511-512
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՓՈՐ
(-ի, -ից)
(շիփոր, -այ)
«շեփոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. šīfōrā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեփորակ
Մատենագիտություն
H. AG 313;
Աճ. ՀԱԲ 512
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՔ
(բ. շէք, շէնք, շքեռ)
«շեք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skek-
«ցատկել, արագ շարժում»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhek-)
Ավելի անհավանական է Աճառյանի վարկածը (ՀԱԲ 3, 512) ասորերենից ծագելու մասին՝ ասոր. saga «ազդր»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեք-շեքել,
շեքատակ,
շեքամէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scehan «շտապել»
մ. վ. գ.
schicken «ուղարկել»
հ. սլավ.
skoka «ցատկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 512
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։