Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 318 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԹԼՈՒԼ (կաթուլուկ, կաթլուկ, կաթշուկ) «սուտ ինչ առասպել» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
Ըստ այլ ձեռագրերի` «սուտ ինչ տառապյալ». հավանաբար կազմված է կաթիլ-ից` -ուկ ածանցով:
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԹՆ (-ին, -անց) (բրբ. կատց) «կաթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *glak- «կաթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *glakt-) ուղղ. *glakt- ձեւից` հավանաբար ենթարկված նաեւ կաթ-ի ազդեցությանը
հ.-ե. արմատ՝ *galkt- «կաթ» թերեւս
հավանաբար ենթարկված նաեւ կաթ-ի ազդեցությանը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթնաբեր, կաթն(ա)կեր, կաթնաղբյուր, կաթնատուն, կաթնաբույծ, կաթնածուծ, իշկաթնուկ, կաթնաման, կաթնավաճառ, կաթնատամ, կաթնատու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γαλα (սեռ. γαλακτος)
լատ. lac, lactis
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 481; Ջահ. ՀԼՊ 126
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԹՈՂԻԿԵ (-ի, -ից) (կաթողիկեայ, կաթուղիկե, կաթուղիկեայ) ««ընդհանրական (եկեղեցի, առաքելական թուղթ), մայր եկեղեցի» (մ. հ. կաթուղիկե, կաթուղիկեան «մեծ երակ»)» (եկեղեցական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καθολική
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթողիկեցի, կաթողիկեական
Մատենագիտություն
H. AG 353; Աճ. ՀԱԲ 481
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ (-ի, -աց, -ունք) (կաթաղիկոս, կաթուղիկոս) «կաթողիկոս, հայրապետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καθολικός «ընդհանրական»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթողիկոսական, կաթողիկոսարան
Մատենագիտություն
H. AG 353
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԹՍԱՅ (-ի, -ից, -անք) (կատսայ) «կաթսա, պղինձ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. qadsā < հուն. κάδος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթսայատուն, կաթսայարան, կաթսա(յ)վար
Մատենագիտություն
H. AG 306; Աճ. ՀԱԲ 482-483
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԾ II «՞»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլխակած
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԼ I (կամ, կացի) «կանգնել, կենալ, լինել, երեւան գալ, ապրել, դատարկել, վերջանալ, սպառվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā- «գնալ, գալ, ծնվել, երեւան գալ» իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei- «ապրել» հնարավոր է բաղարկությունը
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ (հմմտ. նաեւ կայ եւ կանգ)։ հնարավոր է բաղարկությունը *gʷei- «ապրել» արմատի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 504-505) հավաստի չի համարում` նկատի ունենալով իմաստի տարբերությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմակալ, ներկայ, կացուրդ, կացրդական, կացարդական, կացրդի, կացարան, կացոց, կացան, կամակացույց, ընդդիմակաց, վերակացու, մշտնջենակաց, մատակաց, թագավորակաց, ինքնակացություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. á-gam «գնացի»
հուն. ἔβην «ճանապարհ ընկա, գնացի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 463; Աճ. ՀԱԲ 504-505
Տե՛ս նաեւ
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼ II (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի) «կալ, կալսելու տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯i-lo-)
նման է հ. հնդկ. khala «կալ» բառին, բայց դժվարութիւն է հարուցում հնչիւնական անհամապատասխանութիւնը, եթե մենք գործ չունենք կաղ-խեղ տիպի համապատասխանութեան հետ՝ *(s)kel- «ծռել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալորայ, կալոտի, կալատեղ, կալապետ, կալսել, կալածեւ, կալամէջ, կալատէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. khala «կալ»
Մատենագիտություն
Mayrhofer, KEWA 305
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼՍԱՂԱ «կարգուկանոն (՞)» կամ «բարի նշան (՞)»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ եբրայերեն (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
եբրայերենից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼԱՍՏՈՆ «եղեգ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κάλαμον
հուն. κάλαμον (հյց. հ.):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 485