Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված
· Էջ 314 / 552
Էջ 474, սյունակ 1
ՁԱՒՆ
(ձօն)
«ընծա, նվեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g’ha-
«կանչել»
հ.-ե. արմատ՝ *g’hu-
«լցնել, թափել»
Աճառյանի կարծիքով
Աճառյանը բխեցնում է հնդեւրոպական *g’hu- «լցնել, թափել» արմատից՝ -աւն մասնիկով (ածանցով), որ հնչյունապես պակաս հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաւնել,
ձօնել,
ձաւնարան,
դիւաձաւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
havati «կանչում է»
ավ.
zavaiti «կանչում է, նզովում է»
լիտվ.
žaveti «կախարդել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 413;
Աճառյան (ՀԱԲ) 161
Էջ 474, սյունակ 1
ՁԵՂՈՒՆ
-ուան
«ձեղուն, առաստաղ, քիմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 148) սրան միացնում է ձողունք «առաստաղ, կտուր» բառը (որպէս ձայնդարձային ձեւ), որ ՆԿԲ-ն դիտում է ձող բառի հոգնակի (հաւաքական) ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեղունանալ,
դուն,
ձեղունահանբ,
բարձրաձեղուն,
հաստաձեղուն,
եռաձեղուն,
հրաձեղուն,
երեքձեղեայ,
չորեքձեղունեայ,
երկնաձեղուն,
սրահաձեղուն,
կարծրաձեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείλος «շրթունք»
հ. յուլ.
giolnar «ծնոտ»
Մատենագիտություն
Pok IEW 436;
Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԵՌՆ
(-ին, -անէ (ձեռք, -աց))
«ձեռք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hes-
«ձեռք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hes(o)r-)
նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեռն,
ձեռնհաս,
ձեռնարկել,
սակաւաձեռն,
դատարկաձեռն,
երկայնաձեռն,
ձեռնասուն,
ձեռնադրութիւն,
ձեռնամուխ,
ձեռագիր,
ձեռագործ,
ձեռակապ,
ընձեռել,
անձեռոցիկ,
անձեռայք,
ընձեռայք,
միձեռան,
ձերբակալել,
ձերբացի,
ձերբազատիլ,
ձեռնահմայ,
ձեռնափայտ,
ձեռնոց,
անձեռնմխելի,
ձեռագրատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείρ «ձեռք»
Մատենագիտություն
H. AG 470;
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԵՏ
(-ոյ)
(ցետ)
«պոչ, առնանդամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hed-
«կղկղել, անցք, ծակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hédo-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քառաձետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
hadati «կղկղում է»
հուն.
χόδαν «հետոյք»
ալբ.
djes «կղկղել»
Մատենագիտություն
H. AG 471;
Աճ. ՀԱԲ 150
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԵՒ
(-ոյ, ուշ նաեւ` -ի)
«ձեւ, արտաքին տեսք, կերպարանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu-
«լցնել, թափել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuo-)
արմատից. հմմտ. հայ. ձոյլ, ձագար:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեւանալ,
ձեւողանալ,
ձեւիչ,
տձեւ,
տձեւութիւն,
անձեւ,
կաքաւաձեւ,
կամարաձեւ,
ծաղկաձեւ,
գրածեւ,
դաշտաձեւ,
բոլորաձեւ,
լեռնաձեւ,
ձեւաբանութիւն,
ձեւապաշտ,
ձեւափոխել,
ձեւափոխութիւն,
ձուաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χέω «լցնել, թափել»
հ. շուեդ.
giuta «ձուլակաղապար»
Մատենագիտություն
H. AG 469;
Աճ. ՀԱԲ 150;
Pok. IEW 447
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԻԳ
«ձիգ, պիրկ, ամուր, պինդ, երկար, հիւսուածք, գործուածք, զգեստ, արորաձող, նեարդ, նետ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei-
«քշել, արագ շարժել, նետել, շպրտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'he-gh- կամ *g'hi-u-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձգել,
ձգիչ,
ձգարան,
ակնատաձիգ,
քաջաձիգ,
նետաձիգ,
հրաձիգ,
բացաձիգ,
լիաձիգ,
երկնաձիգ,
ձեռնաձգութիւն,
ձգձգել,
ձգտել,
ձգակապ,
ձգափոկ,
ձգողութիւն,
ձգողականութիւն,
առաձգական,
հրաձգարան,
հրաձգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
zaena «զէնք»
հ. հնդկ.
haya- «նժոյգ»
հայ.
ձի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԻՐ
(-ի, -ից)
«նվեր, ընծա, շնորհ, ձիրք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'her-
«խնդրել, ուզել, հաճել, սիրել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձրել,
ձրի,
ձրիատուր,
ձեռնաձիր,
բարեձիր,
լիաձիր,
լուսաձիր,
կաթնաձիր,
փրկնաձիր,
հոգիաձիր,
ձրիակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
haryati «ախորժել, ցանկալ»
հուն.
chairō «ուրախանալ»
լատ.
horior «քաջալերել, ոգնորել»
ավ.
zara «ձգտում, փափագ»
գ. գերն.
zara «հաճույքով»
Մատենագիտություն
H. AG 470;
Աճ. ՀԱԲ 153-154
Էջ 476, սյունակ 1
ՁԻՒՆ
(-եան, -եանէ)
«ձյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei-
«ձմեռ, ձյուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hiiom-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիւնանալ,
ձիւնաջուր,
ձիւնաբեր,
ձիւնաբող,
ձիւնախաղ,
ձիւնասառն,
ձիւնախառն,
ձիւնածաղիկ,
ձիւնել,
ձիւնասպիտակ,
ձիւնագունդ,
ձիւնագնդիկ,
ձիւնահալք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zyā «ձմեռ»
հուն.
chiōn «ձյուն»
լատ.
hiems «ձմեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 470;
Աճ. ՀԱԲ 155
Էջ 476, սյունակ 1
ՁՄԵԼ
«դիտել, սեւեռուն կերպով նայել»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel-
«փայլել, շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-mo- / *g'hlu-me)
բնիկ հնդեւրոպական` *g'hel-mo-(?) (*g'hlu-me) *g'hel- «փայլել, շողալ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
glyma «մռայլ կերպով, սպառնալից կամ դարանակուտ նայել»
արեւելափրիզ.
glumen «դարանակուտ»
հայ.
ձաղ (հայ-գերմանական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 170
Էջ 476, սյունակ 1
ՁՄԵՌՆ
(հգն. ձմերունք, սեռ. ձմերայնոյ), ուշ` -րան
«ձմեռ, փոթորիկ, ալեկոծություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heim-
«ձմեռ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'heimerinos-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձմեռնասուն,
ձմեռային,
ձմերական,
ձմեռային,
ձմերանոց,
ձմերատուն,
ձմերել,
ձմերուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
cheimerinos
լատ.
hibernus «ձմեռային»
Մատենագիտություն
H. AG 470;
Աճ. ՀԱԲ 156
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։