Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 312 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՏՐՈՅՍ «պատրույս, պատվաստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *patrōs (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *patrōs, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատրուսել, պատրուսենի, տերեւապատրոյս, ճղապատրոյս
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՏՐՈՒԱԿ (-ի, -աց) «երեսի ծածկոց, ծածկոց, պատրվակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատրուակել, պատրուակիչ, անպատրուակ
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐ (-ու) «շուրջ, շրջան, պար, խումբ, շարք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *pero-
Աղբյուր՝ իրանական *par-
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *par- (< հնդեւրոպական *pero-)։- Bailey, DKS 232, 248. Ավելի վաղ վարկածները տարբեր անձերի կողմից Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 55) դնում է կասկածելիների շարքում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարաձեւ, պարանցիք, պարաւոր, պարս, պարսմայր, պարոյր, պար(ա)-, բարձրապարու, գեղապարել, անպար, խորհրդապար, կոծապար, ատրապար, ատրապարիկ, նորպարահանդես, պարասրահ, պարբերաբար, պարբերական, պարբերականություն, պարուհի
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 232, 248; Աճ. ՀԱԲ 55
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱԿԵՏՂ (պարակեղտ) «հավաքում» (ԲՀ` «հավաքումն»)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Կազմված է պարակ եւ ետղ բաղադրիչներից։ Մալխասյանցը (ՀԲԲ 4) բացատրում է «պարելու տեղ»։ պարակետղ-ը աղավաղված ձեւ է։
Մատենագիտություն
ՀԲԲ None
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆ (-ի, -աց) «պարան, չվան, երկարության մի չափ, որթատունկերի շարք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Կազմված է պար արմատից՝ -ան վերջածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանախաղաց, պարանախաղացութիւն, պարանմեջ, մագապարան, այգեպարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. պարանիլ «շրջվել, հետ դառնալ»
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆՈՑ (-ի, -աց) «վիզ, նեղուց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «պտտվել, շրջվել»
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել»
Կազմված է պարանիլ «դառնալ, հետ դառնալ» բայի ներգործական պարանել «դարձնել, շուտ տալ, շրջել» (պահպանվել է միայն բարբառներում) բայի հիմքից՝ -ոց վերջածանցով։ իմաստային այդ հարաբերությունն է առկա նաեւ լատ. collum «պարանոց» (*kuel- «պտտվել, շրջվել» արմատից), այլեւ հայ. բուկ (<հ.-ե. *bheug- «ծռել») բառերում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանոցաբաղ, պարանոցատանջ, պարանոցուտ, մերկապարանոց, կարճապարանոց, գեղեցկապարանոց, լայնապարանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. collum «պարանոց»
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՊ (-ոյ) «պարապություն, ազատ ժամանակ, դատարկ, ունայն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հաստատված)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարապել, պարապորդ, անպարապ
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱԿՐՈՂ (պարագըրող) ««փորագրող» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Փորագրող բաղադրյալ բառի սխալագրությունը:
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՐ(Տ) «պարարտ, գեր, բերրի, պարարտություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *paðar(t)-
ըստ Benveniste-ի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարարել, պարարուն, պարարտանալ, պարարտութիւն, պարարտամարմին, մարմնապարար, որովայնապարար, երկնապարար, որդնապարար, հոգեպարար, շտեմարանապարար, ակնապարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. pδ’r «կերակրել»
սողդ. pδ’rti «կերակուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՒԱՆԴ (-ից, -աց) (պարուանդ) «կապանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *pāðaband (*pāðabandā- «ոտնակապ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարաւանդել, պարաւանդանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. pā(y)band
Մատենագիտություն
H. AG 227; Աճ. ՀԱԲ 58