Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 310 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՃԱԿ «մոծակ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mak'- (անմիջական նախաձեւ՝ *mak'-, *mok'-) բնաձայնական
բնաձայնական կազմութիւն, որ զուգահեռներ ունի հնդեւրոպական, կովկասեան (լակ. miġak, ինգ. mučak), թիւրքական (չաղաթ. mučak) լեզուներում։ Աճառեանը բխեցնում է կովկասեան աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոծակենի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լակ. miġak
ինգ. mučak
չաղաթ. mučak
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 612; Աճ. ՀԱԲ 341
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՃԻՐ (մոճիր, մճիր, մծիր) «մոխիր, ածխափոշի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *smei- «քսել, ջնջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smē- (*smei-))
հ.-ե. արմատ՝ *smēu- *-u-ով տարբերակ
Կապ ունի հնդեւրոպական *smē- (*smei-) «քսել, ջնջել» արմատի հետ, որ ունի նաեւ g'- ածականով տարբերակ. սրա *-u-ով տարբերակից է (*smēu-) նորվ. mugg- «աղոցութ» բառը։ Կա նաեւ ճան. m-tweri «փոշի, մոխիր» նմանակը։ Թերեւս պատկերաւոր- բնաձայնական կազմութիւն։ Կապ ունի՞ սրա հետ մոխիր-ը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մծրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. mugg- «աղոցութ»
ճան. m-tweri «փոշի, մոխիր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂ «ծուռ, ծուռումուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «վրիպել, ձախողել, խաբել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mol- (*mel-))
Կապուած է մոլոր, մոլար բառերի հետ՝ լ-ղ հերթագայութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղամող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. mairya- «խաբեական, սուտ»
հայ. մեղ-ք, մոլոր, մոլար
մ. իռլ. mell «մոլորութիւն սխալ»
լիտ. mēlas «սուտ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂԵՍ (մողեզ, մոդիզ, մոսղես, մուզեզ, մուղիզ, մուղուզ, մայլաղեզ) «մողես»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել, փշուր; գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող)» (անմիջական նախաձեւ՝ *mel-, *mol-)
կամ համեմատւում է յատկապէս *mel- «մանրել, փշրել, փշուր» արմատից ծագող հ. վ. գ. moll, molle «սալամանդր», հայ. մլուկ բառերի (Pok. IEW), կամ միեւնոյն գ. բառերի հետ միասին գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող) *mel-, *mol- արմատի հետ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 342) փոխառեալ է համարում մ. պ. մի ձեւից՝ նկատի ունենալով պ. mālūs (mālōs) «կանաչ մողես» բառ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. moll, molle «սալամանդր»
հայ. մլուկ
պ. mālūs (mālōs) «կանաչ մողես»
Մատենագիտություն
Pok. IEW None; Աճ. ՀԱԲ 342
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂԻ (մոշի) «սկզբից, ի սկզբանէ» (ԲՀ)
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «յայտնուել, երեւան գալ»
Ծագումն անհայտ է։ Հազիւ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *mel- «յայտնուել, երեւան գալ» արմատի հետ։
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՄ -ոյ «մոմ, մեղրամոմ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *mōm
Աղբյուր՝ պ. mūm
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *mōm. հմմտ. պ. mūm։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոմակերտ, մոմեղէն, մոմատեսակ, մոմազօծ, մոմնել, մոմակալ, մոմաձեւ, մոմլաթ, մոմեղինատր, ականամոմ
Նոր՝
մոմավաճառ, մոմապատ, մոմշոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. mūm
Մատենագիտություն
H. AG 196; Աճ. ՀԱԲ 343
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՅԹ -հ, -ից «մոյթ, նեցուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mei- «ամրացնել, ցից, սիւն» (անմիջական նախաձեւ՝ *meu-thi- *mei-(-u-))
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *meu-thi- *mei-(-u-) «ամրացնել, ցից, սիւն» արմատից.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mēthí- «սիւն, նե-»
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՈՅՆ I «բարեձեւություն, վայելչություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, բաց, լվանալ, մաքրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mou-no-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mou-no- (*meu-) «խոնավ, բաց, լվանալ, մաքրել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոյնաւոր, տմոյն, տմունութիւն, բարեմոյն, չարամոյն, հաւրամոյն, հարանցամոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նիդերլ. mooi «գեղեցիկ» (հայ-գերմ. զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 344
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՈՅՆ II «խեղդում, ընկղմվում, ընկղմում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «բաց, խոնավ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mou-no-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mou-no- (*meu-) «բաց, խոնավ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծովմոյն, գետամոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատվ. maūt «ընկղմվել, սուզվել, լողալ»
հայ. մոյն «վայելչություն (մաքրություն)»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 741
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՈՅՆ III «մեկնություն»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *men- «մտածել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *men- «մտածել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երազամոյն