Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 944 բառահոդված (էջ 31/95)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՌ (դառ) «թառելու տեղ, պտուղ կախելու ձող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ters- «չորանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *trs-) ձայնդարձային ձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ταρσός, ταρρός
հ. վ. գ.
darra
«չորացնելու հարմարանք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 154-155
Էջ 259, սյունակ 1 Էջ 259
ԹԱՍԵԼ «շնչահեղձ լինել, շնչակտուր լինել, հեալ»
Բնաձայն (թերեւս)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 157) կասկածով փոխառուած է համարում պ. tāsā «հոգս, վիշտ» բառից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 157
Էջ 260, սյունակ 1 Էջ 260
ԹԱՐԱՐ (փխնկ. մարար) «դառնություն» (ԲՀ)
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. marar
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 159
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓ «հատակ, տակ, խորք, պատյան, թափ, ուժ, պտույտ, թափում, փրկում, հափշտակում, կողոպուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)- «սյուն, նեցուկ, արմատ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *step-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թափընթափ, թափանց, թափանցանց, թափանցիկ, թափանցել, զառիթափ, յանկարծաքափ, թափուր, թափառ, թափառանք, թափառոտ, թափառական, թափուր, թափիչ, անթափ, ղեղաթափ, սրտաթափ, դժուարաթափ, դիւրաթափ, հողաթափ, մարդաթափ, թաւթափել, սթափել, սթափանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sthāpáyati
«դնում է, հիմնադրում է»
ռուս.
стопа
«ոտքի թաթ»
հ. անգլ.
steppan
«ամուր ոտք դնել, քայլել»
հ. վ. գերմ
stapf
«ոտնահետք»
հ. վ. գերմ
stapfal
«հիմք, քայլ, աստիճան»
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓԱՐ (թափոր) «հանդիսավոր երթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
թափ արմատից կազմված։ Իմաստի համար հմմտ. թափառել (թափ-ից), ռուս. табор «քայլել» (տե՛ս թափ): Սակայն հմմտ. ռուս. ступеть, լեհ. tabor, որոնք համարվում են թյուրքական փոխառություն (՞)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵՔԵԼ «կոկել, կռել, կրթել, (ուշ) թեթել, ծռել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tek- «հյուսել»
արմատից, որի համար վերականգնւում է «հիւսել» իմաստը, մինչդեռ մերձաւոր *tek՛-p արմատը, որի համար վերականգնւող իմաստը հայերենին աւելի մօտ է, ունի *-k՛-ով նախաձեւ, որ չէր կարող տալ թեկ-. հայերենի համար ենթադրելի է *tek- նախաձեւ` *tek՛-p-ին մօտ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեքմթեքել
Նոր՝
թեթակայ, թեքութիւն, թեքում, դիւրաթեք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178-179; Pok. IEW 1058
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԷՍԱՐԱՄ (ԲՀ) (թեսամար) «մեծություն» (Բառարան Հայկազեան)
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՒ (-ոյ) «թուարկում, թուանշան, թուաբանութիւն, թուական, գրքի գլուխ, համար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teuo- *tēu- «ուռչել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *teuo- *tēu- «ուռչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուել, թուիք, թուելիք, թուական, տոհմաթիւ, բազմաթիւ, մարդաթիւ, մեծաթիւ, եղբայրաթիւ, քոյրաթիւ, երկթուեան
Նոր՝
թուաբանութիւն, թուաբանական, թուահամար, թուարկել, թուարկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tuvas
«ուժեղ, հզոր»
պրուս.
tūlan
«շատ»
գոթ.
pūsundi
ռուս.
тысяча
«հազար»
ուրարտ.
atibi
«բյուր, տասը հազար»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1080
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԼԱՀ «արհամարհանք, անարգանք»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
Հավանաբար կապ չունի արաբ. tlh «շվարել» արմատի հետ
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈԽՈՐ «կուզ (կենդանի)» (բբ)
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 193) հնարավոր է համարում նույնացնել թոխորն-ի հետ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193
Տե՛ս նաեւ