Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1906 բառահոդված (էջ 31/191)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԶԻՐ I «սեգ, կնյուն, պրտու՝ կողով կամ խսիր հյուսելու համար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uei- «ծռել, ճկուն ճյուղ, հյուսված բան» (անմիջական նախաձեւ՝ *uig'h-) gh-ընդլայնում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատվ.
vize
«հյուսված կոշիկ»
հ. հնդկ.
vayh-
հ. սլ.
věja
«ճյուղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԶՐՈՑ «սնդուկ, արկղ, տուփ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Բաղադրութիւն՝ գզրոցիկ: Բաղկացած է գզր- արմատից, որ թերեւս կապ ունի գզիր «սեզ, կնիւն, պրտու՝ կողով կամ խսիր հիւսելու համար» բառի հետ, եւ -ոց ածանցից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզրոցիկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷԹՍՈՒՐ «գցած» (ԲՀ՝ «ձգեալ»)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստոյգ բառ: Թերեւս եբրայական որեւէ անվան աղավաղված ձեւ:
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷՄ «իրոք, իսկապես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կապ ունի՞ արդիւնք գէթ «գոնե» եւ գէն «խնդրեմ» մասնիկների հետ, որոնք թերեւս հնդեւրոպական ծագում ունեն:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷՆ (մասնիկ) «խնդրեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կապ ունի՞ արդիւնք գէթ (գեթ) եւ գէմ «իրոք, իսկապես» մասնիկների հետ, որոնք թերեւս հնդեւրոպական ծագում ունեն:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷՇ -ոյ, -ի, -ից, -ու ««դիակ, պատառ, մարմնի պատառ», (ուշ՝ «վատ, գէջ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ueis- «հոսել, խոնավութիւն»
փոխատու լեզու՝ զնդ. vaeša «փտել, նեխել»
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. զնդ. vaeša «փտել, նեխել»: (ըստ Ղափանցյանի): Աւելի քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագման վարկածը՝ *ueis- «հոսել, խոնավութիւն» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիշակեր, գիշախանձ, գիշատել, գիշահոտ, գիշահոտութիւն, գիշագէջ, գազանագէջ, հոգեգէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
զնդ.
vaeša
«փտել, նեխել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550; Pok. IEW 1134
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷՋ (գէճ) -ոյ (գէճ) «խոնավութիւն, թացութիւն, խոնավ, բաց, վավաշոտ, ցանկասեր, ականջի կեղտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guheid- «հեղուկ, խոնավ» (անմիջական նախաձեւ՝ *guhoidhio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *guhoidhio-` *guheid- «հեղուկ, խոնավ» արմատից: հմմտ. հ. սլ. židŭkŭ «հեղուկ, ջրիկ» (հայ-սլավոնական զուգաբանություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիջութիւն, գիջագոյն, գիջակն, գիջագործ, գիջալից, գիջին, գիջանալ, գիժագոյն, գիժական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
židŭkŭ
«հեղուկ, ջրիկ» (հայ-սլավոնական զուգաբանություն)
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԷՐ (գուէր) «պարարտ, ճարպոտ, յուղահամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g(u)hei- «սնել, պարարտացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(u)hai-ro-)
«սնել, պարարտացնել» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)։ (հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն): Ջահ. ՀԼՊ 127 (կասկածելի է *ghei- > գէ անցումը՝ փոխանակ ջէ-ի. սլավ. ձեւերը հակուած են կապելու *guei- «ապրել, կեանք» արմատի ձեւերի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիրանալ, գերանալ, գիրութիւն, գիրապարար, գիրացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
չեխ.
žir
լեհ.
żer (zyr)
«սնունդ, կերակուր»
ռուս.
жир
«ճարպ»
ռուս.
жирный
«ճարպոտ» ըստ Լիդենի եւ Ղափանցյունի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553; Ֆասմեր ԷՍՐՅԱ 56; Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԺԱՏ «մոմ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս սխալ ընթերցման արդիւնք՝ «*մաղթ. բարկժատ» կարդալու փոխարեն կարդացվել է «մաղթբար գժատ»։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԺՏԵԼ (գժդ-) ««բարկացնել, նեղացնել» (գժտիլ «խռովել, նեղանալ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս կապ ունի գժմ(ն)իլ բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գժտութիւն, գժդութիւն
Տե՛ս նաեւ