Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏՈՒԱԾ
-ոյ
«աստված»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *ansu-
«աստված, ոգի»
հ.-ե. արմատ՝ *diu-
«աստված»
միասնական վարկած չկա: Ամենից հավանական են երկուսը. ա) ծագում է հնդեւրոպական *ansu- «աստված, ոգի» (հմմտ. հ. հնդկ. ánila «կենսաշունչ», գ. *ansur «աստված, ոգի») եւ *diu- «աստված» հիմքերի բարդումով եւ -ած-ով, կամ այդ նույն *ansu- հիմքի եւ տուած «տվող» (հմմտ. գթած, ողորմած), ձեւի բաղադրությամբ. բ) ծագում է աստ- արմատից, որ հաստ արմատի տարբերակն է, բայց սխալմամբ միաց-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստուածաբարբառ,
աստուածաբեր,
աստուածագէտ,
աստուածագիր,
աստուածախաւս,
աստուածախաւսել,
աստուածահար,
աստուածանշան,
աստուածեղէն,
աստուածական,
աստուածանի,
աստուածարել,
բազմաստուածեան,
երեքաստուածեան,
չաստուած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ánila «կենսաշունչ»
գ.
*ansur «աստված, ոգի»
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՍՐ
(-աւ, -սու, -սունց, -սրոց, -սերբ)
«բուրդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pek'u-
«բուրդ, ոչխար, անասուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pok'u-)
«բուրդ, ոչխար, անասուն» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասուեայ,
ասուի,
ասուեղ,
ասրեայ,
ասրաբեր,
ասրեղէն,
ասրավաճառ
Նոր՝
ասուեակ, ասուեղէն, ասրատակ
ասուեակ, ասուեղէն, ասրատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pásu «անասուն»
գոթ.
faihu «ունեցվածք, կարողություն»
Մատենագիտություն
H. AG 421;
Աճ. ՀԱԲ 282-283
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՍՓՈՒՇ
«կալաբար, մի բույս՝ salicorma L.»
Անստույգ (թերեւս)
բարդութիւն -փուշ բաղադրիչով, բայց ի՞նչ է աս-:
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՏԱԿ
«կարող, ընդունակ, ձեռնհաս, ի վիճակի»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. *atāk
իրանական աղբիւրից՝ *atāk < *ātavaka < *atitavaka:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատակել,
ատիկել,
անատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
attūk
մանիք մ. պ.
δwy «կարող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 284
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՏԱՂՁ
«շինանյութ, փայտանյութ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«ճեղքել, տաշել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dlg'h-)
«ճեղքել, տաշել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատաղձագործ,
ատաղձարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սերբ.
dlaga «ոսկոր կապելու տախտակ»
լեհ. բրբ.
dlozka «տախտակամած»
հ. անգլ.
telga «ճյուղ, ոստ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 284-285;
Ջահ. ՀԼՊ 118
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՏԱՄՆ
(-ան, -ունք)
«ատամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ed-
«ուտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ədnt-mn-)
«ուտել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատամացել,
ատամացի,
ատամահան,
ատամնաբափ,
ատամնափխիլ,
ատամնառու,
ատամնատակ,
ատամնացաւ,
ատամնաւոր
Նոր՝
ատամնաբոյժ, ատամնաբուժարան, ատամնափորիչ, անատամ, եռատամ
ատամնաբոյժ, ատամնաբուժարան, ատամնափորիչ, անատամ, եռատամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dan
հյց.
dantam
հուն.
odous, -ontos
լատ.
dens, -tis
բրետ.
dant «ատամ»
Մատենագիտություն
H. AG 422;
Աճ. ՀԱԲ 285-286;
Pok. IEW 289
Էջ 82, սյունակ 1
ԱՏԵԱՆ
(-ի, -ից)
«ժողով, նիստ, ժողովասրահ, դատարան, դատաստան, հարցաքննություն, տաճարի բեմի առաջամաս, ժամանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sodin- կամ *sod- (+ եան))
Կա իրան. ծագման վարկած, բայց չկա համապատասխան վստահելի վկայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատենակալ,
ատենաքարշ,
ատենադպիր,
հանդիսատեան,
ատենընտիր,
ատենաբանել,
ատենախոսել,
ատենախոսութիւն,
ատենապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
suide (sodiam) «նստելու տեղ, նստում»
լատ.
solium «գահ, բազկաթոռ»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47;
Աճ. ՀԱԲ 287;
Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 82, սյունակ 1
ԱՏԵԼ
«ատել, չսիրել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *odi-
«ատել»
«ատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատելութիւն,
ատելի,
եղբայրատեաց,
գործատեաց,
հայատեաց,
ռուսատեաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
ōdi «ատել»
հ. անգլ.
atoll «ատելի, տգեղ»
հ. իսլ.
atall «չարագուշակ»
Մատենագիտություն
H. AG 422;
Աճ. ՀԱԲ 287
Էջ 82, սյունակ 1
ԱՏՈՒՔ
«հասուն, հուռթի, տռուզ, լիքը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sā-
«հագեցած, կուշտ, հագեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sā-d-)
«հագեցած, կուշտ, հագեցնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատոքանալ,
ատոքութիւն,
ատոքատեսիլ,
ատոքահատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ádos «հագեցվածութիւն»
Էջ 83, սյունակ 1
ԱՏՐ
(բաղարկությամբ՝ *արտ-)
«կրակ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. ātur
«կրակ»
Փոխառության աղբյուր՝ պ. ādar
«կրակ»
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. ātur, պ. ādar «կրակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատրաշեկ,
ատրորակ,
ատրորական,
ատրական,
ատրաշիկանալ,
արտաշեկ,
արտաշիկանալ,
արտաշիկագույն
Մատենագիտություն
H. AG 110;
Աճ. ՀԱԲ 289
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։