Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 529 բառահոդված (էջ 31/53)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿՃԱՃԱՌ ««արյուն ունենալ» (ԲՀ` հարկճաճառով «արիւն ունելով»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ:
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿՈՒՏԻ «բաղեղ, շիրամշուղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՎԱՏ -ոյ (աւատ) «հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել»
փոխատու լեզու՝ սողդ. awat «հավատ»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր, հաւատարիմ, հաւատարմութիւն, առհաւատչեայ, անհաւատ, թերահաւատ, ճշմարտահաւատ, միահաւատ, դիւրահաւատ, հաւատաբնակական, հաւատաքննութիւն, հաւատուրաց, հաւատալ, չաւատալ, չաւատալի, աւատապետ, աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
hot
«կարողանալ, ի վիճակի լինել» <*fra-vat-
սողդ.
awat
«հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՒՐՈՏ (հօրօտ, հօրոտ, խօրօտ) «հնրոտ, հավրոն, մավրոտ, ճղանարկես»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
իրանական աղբյուրից (դիցարան)։ հմմտ. ավ. haurvat «լիություն, կատարելություն»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավեստերեն
haurvat
«լիություն, կատարելություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 140
Էջ 456, սյունակ 1 Էջ 456
ՀԵՂԻՆԱԿ (-ի, -աց) (հեղանակ, հիւղանակ, հեղինակ) «ղեկավար, առաջնորդ, հիմնադիր, պետ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *sel- «վերցնել, բռնել» արմատի հետ։ Չի հաստատուած նաեւ իրանական ծագման վարկածը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեղինակատրել, հեղինակել, հեղինակութիւն, հեղինակաւոր
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՇՄԱԿԱՊԱՇՏ «դիվապաշտ, կռապաշտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hesmak
հմմտ. ավ. aēšma- «բարկութիւն, բարկութեան ձեւ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
aēšma-
«բարկութիւն, բարկութեան ձեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 79-80
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻՄՆ (-ման, -մունք, -մանց) «հիմք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *semen- «հիմք» (անմիջական նախաձեւ՝ *se-mu-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիմանալ, հիմնացուցանել, հիմնեցուցանել, հիմնել, անհիմն, խորահիմն, շարժահիմն, ինքնահիմն, հիմնական, հիմնարկ, հիմնովին, հիմնավոր, հիմնադրամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
šamana-
«հիմնաքար» հայ-խեթական զուգաբանություն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 463, սյունակ 1 Էջ 463
ՀՆԱԶԱՆԴ «հլու, ենթարկվող, լսող, ընկճված, նվաճված, հպատակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնազանդել, հնազանդություն, անհնազանդ, անհնազանդիլ, դյուրահնազանդ
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՆՁԱՆ -ի, -ից (հնձան) ««հնձան, խաղող ճզմելու ավազան» (բ. «պարտեզի հյուղակ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս կապված է հունձ «բերք» բառի հետ, եթե չի ծագում խեթ. hanzan «մի սարք, աման» բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնձանահար, հնձանայարկ, հնձանաշեն, հնձանակ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Տե՛ս նաեւ
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՍ «հոսում, հոսք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոսել, հոսիչ, հոսանք, յորդահոս, յորդահոսան, մեծահոսան, բազմահոս, կարկաչահոս, առատահոս, երկնահոս, երագահոս, դառնահոսան, դարահոս, դիւրահոս, գետահոս, բիւրահոս, եալթնահոսան, ծովահոս, հողմահոս, ջրհոս