Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 308 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԳՈՅՐ «կոճք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս)
Ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 3, 438), նոյնն է նբոյր բառի հետ, որ Աճառեանը բխեցնում է հնդեւրոպական *neik- «հացահատիկը թափահարելով մաքրել, տեփրել» արմատից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 438
Տե՛ս նաեւ
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԳՈՏԻԼ «մգլոտել, բորբոսնել»
Ստուգաբանություն
Ստուգաբանական կապ ունի մգլիլ բառի հետ (ն > մ անցման համար հմմտ. հնդեւրոպական *neg-ro > հայ. մերկ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդեւրոպական *neg-ro «մերկ» (հմմտ. հայ. մերկ)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԵԱՐԴ (-ի, -ից, նաեւ -աց) (նիարդ, նեարդ, նարդ, ներտ) «նեարդ, ներվ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)neu- «թելեր ոլորել, հիւսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sneurt-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *sneurt-` *(s)neu- «թելեր ոլորել, հիւսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեարդապատ, նեարդատեսակ
Նոր՝
նեարդային, նեարդայնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. snāvan «կապ, լար»
աւ. snāvarə «լար ջիղ»
հուն. νευρά «պարան, լար. նեարդ»
Մատենագիտություն
H. AG 478; Աճ. ՀԱԲ 438
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԵԽ (-ոյ) «նեխում նեխած»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *nek- «մարմնական մահացում» (անմիջական նախաձեւ՝ *nekh-)
Քիչ հաւանական է ենթադրել հնդեւրոպական *nek- «մարմնական մահացում» արմատի *nekh-ով տարբերակ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեխել, նեխած, նեխական, նեխութիւն, նեխավայր, նեխուտ
Նոր՝
հականեխել, հաւանեխական, հականեխում
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՂ «նեղ, տառապյալ, ձերպ, նեղություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sner- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sner-lo-)
(*sner-lo նախաձեւի վերականգնումը հեղինակինն է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեղել, նեղիչ, նեղութիւն, նեղածերպ, նեղսրտութիւն, նեղուց, նեղանձուկ, նեղանցուկ, սրտնեղիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. nearu
անգլ. narrow «նեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 478
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՆԳ (-ի, -աց, -ոյ) «նենգություն, նենգ, նենգավոր»
Ծագումն անհայտ է (՞)
(իրանականա՞ն. կա պ. nang, բայց նշանակում է «ամոթ, խայտառակություն»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նենգել, նենգագործ, նենգախոշոշ, նենգան, նենգաւոր, նենգ(ա)ժոտ, դիւանենգ, աննենգ, դրամանենգ, մաքսանենգ, չարանենգ
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՌՆ (-ին, -ամբ, -ինք) «սուտ-Քրիստոս, չարագործ, չար ոգի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Νέρων < լատ. Nero, -nis. կայսեր անուն
Մատենագիտություն
H. IF 472; Աճ. ՀԱԲ 441
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՐ II «մեջ, տակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(e)nero- «ներքին»
հ.-ե. արմատ՝ *ner- «տակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ի ներքս, ներքին, ներքինի, ներքսակողմն, ներքնակ, ներքնատուն, ներքնագունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ένεροι «ներքնայիններ»
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԲԱՆ (ներբոն, լերբան) «ներբան, ոտքի տակ, ոտնապնդիչ (տանջանքի գործիք)»
Անստույգ
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԳԵՒ (ներքեւ) «նվազ, թույլ, վտիտ, տկար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sner- «պտտել, ոլորել սեղմել, կնճռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *snerkeu- (*sner-k-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներգեւիլ, ներգեւումն, ներքեւեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. νάρκη «ընդարմացում, թմրում, վատացում»
հ. վ. գ. sner(a)han «կաշկանդել, կցել, կապել»
հ. անգլ. ge-sneorkan «խորշոմել»
հ. իսլ. snerkia «սեղմել, կնճռոտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445