Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 308 / 411
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՂՈՔ
(-ոյ)
«աղաչանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-, *ol-
(անմիջական նախաձեւ՝ *olokh- (<*elokh-))
բնաձայնական արմատից
բնաձայնական արմատից, որից նաեւ աղաւթ-ք, աղաչել, աղատել, ողբ: Աճառեանը, հենուելով Պեդերսենի վրայ, համեմատում է լատ. loquor «խօսել» բայի արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողոքանք,
ողոքումն,
ողոքիչ,
անողոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
loquor «խոսել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 557
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՂՋԱԳԵՐ
(ողջագէր, ողջագիր)
««հաղթահարված» (ԲՀ` «հաղթահարեալ»)»
Անստույգ
-գեր-ը (-գէր, -գիր) գերել բայի հիմքն է:
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՃ
(-ոյ)
«ծղոտ, ցողուն, կողով, քթոց, կարգ, գրելաձեւ, ոճ, դոգմա, դավանանք, վարքագիծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *od(e)g(u)o-
«ծղոտ, ցողուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *odgio-)
հմմտ. հ. հնդկ. adga- «ցողուն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոճով,
անոճ,
ոճաբան,
ոճաբանութիւն,
ոճաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
adga- «ցողուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 140
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՅԺ
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից)
«ուժ, զորություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրթ. օž
Աղբյուր՝ մ. պ. օž
իրանական աղբյուրից. հմմտ. պրթ., մ. պ. օž (ուժգին < օžgin):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուժգին,
ուժեղ,
ուժողի,
վատուժ,
վատուժել,
հաստոյժ,
շատոյժ,
հուժկու,
հուժգոյ,
ժուժկալ,
ժուժկալել,
անժոյժ,
անժուժիլ,
դժուարաժուժալի,
ժուժակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
օž «ուժ»
Մատենագիտություն
H. AG 518;
Աճ. ՀԱԲ 560;
Ջահ. ՀԼՊ 538
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՅՑ
(ույժ)
«սառը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *oug'-
«սառը»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուժանալ,
ուժակեր,
ուժութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ocht (<*ougt) «ցուրտ, սառնություն»
լիտվ.
ausz-tu «ցրտել»
լատվ.
auksts «սառը, ցուրտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561;
Pok. IEW 783
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՉ
(-ով, չ-)
«ոչ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kue-
(անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-))
դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ,
չժողովուրդ,
ոչնչութիւն,
չիք,
ոչնչանալ,
չմեղ,
ոչէութիւն,
չբոտի,
չախորժութիւն,
չբոտիլ,
չագահութիւն,
չքատորիլ,
չահագին,
չքանալ,
չանձնաւոր,
չնաշխարհիկ,
չանսական,
չնչին,
չաստուած,
ոչնչին,
չեւ
Նոր՝
ոչնչական, չէական, չբմեղանք, չբմեղութիւն
ոչնչական, չէական, չբմեղանք, չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Էջ 603, սյունակ 1
ՈՉԽԱՐ
(-ի, -աց)
«ոչխար, մի ձայնանիշ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ քարթվելական (զանյան) cxovari
Փոխառություն քարթվելական (զանյան) աղբյուրից՝ cxovari։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչխարակ,
ոչխարավաճառ,
ոչխարութիւն,
ոչխարենի,
ոչխարազգի
Նոր՝
ոչխարաբուծութիւն, ոչխարապահ, ոչխարային
ոչխարաբուծութիւն, ոչխարապահ, ոչխարային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ճան.
šxuri
վրաց.
cxovari
հ. վրաց.
cxuari
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 562
Էջ 603, սյունակ 1
ՈՌՆ
I
«պորտաքար, կամարի միջնաքար»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *persna- հիմքի հետ, որի իմաստը վերականգնում են «կրունկ, գարշապար», բայց որը կարող է մարմնի մասի լայն ըմբռնում ունենալ, նշանակել, օրինակ, «պորտ»։
Էջ 603, սյունակ 1
ՈՌՆԱԼ
«ոռնալ ձայն հանել (անասունների մասին)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *rēu-
«բնաձայնական»
(անմիջական նախաձեւ՝ *rū-n-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *rū-n-` *rēu- բնաձայնական արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ruvati «ոռնում է, մռնչում է»
հուն.
ὠρύομαι «ոռնալ, մռնչալ»
հ. անգլ.
ryn
ռուս.
реветь «ոռնալ, մռնչալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 565
Էջ 603, սյունակ 1
ՈՍԿԻ
-ւոյ, -ւով, -եաց
«ոսկի, ոսկյա»
Անստույգ
Կասկածելի են եւ՛ հնդեւրոպական մեկնաբանութիւնները (օրինակ՝ *aues- «լուսաւորել» արմատից), եւ՛ ոչ հնդեւրոպական (փոխառութեան) կասկածները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեղեն,
բազմոսկի,
ոսկենկար,
յոգնոսկի,
ոսկեպատեան,
ոսկիածին,
ոսկեզարդել,
ոսկիակուռ,
ոսկերիչ
Նոր՝
ոսկեզօծել, ոսկեատ, ոսկեդար, ոսկեած, ոսկեդարեան, ոսկիգիսակ, ոսկեդրամ, ոսկերչական
ոսկեզօծել, ոսկեատ, ոսկեդար, ոսկեած, ոսկեդարեան, ոսկիգիսակ, ոսկեդրամ, ոսկերչական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ֆինն.
aske «պղինձ»
շումեր.
guškin «ոսկի»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։