Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 306 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՌՈՎ «խռովք, շփոթություն, կռիվ, պատերազմ, խռով, խռովված, շփոթված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)krāu- «դիզել, կուտակել»
Աղբյուր՝ վրաց. xrv, xrova, xroba (հազիվ թե) «ռհմակ, հոտ, բազմություն»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *(s)krāu- «դիզել, կուտակել» արմատի հետ. հմմտ. լիտվ. kraũti «իրար վրա դնել, դիզել, կուտակել», krūvà «կույտ»։ - Ջահ.: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 426) բխեցնում է «կովկասյան» (իմա՝ քարթվելական, հատկապես վրացական) աղբյուրից՝ մատնանշելով վրաց. xrv, xrova, xroba «ռհմակ, հոտ, բազմություն» բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռովել, խռովութիւն, խռովական, խռովիչ, խռովուտ, խռովարար, անխռովութիւն, խռովայոյզ, խռովկան
Նոր՝
խռովկոտ, խռովուկ, խռովխոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. kraũti «իրար վրա դնել, դիզել, կուտակել»
լիտվ. krūvà «կույտ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 426
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՍԱՓՈՒԼ «գանձապահ, ոսկեպահ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. χρυσοφύλαξ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 427
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՍՈՒԿԵՓԱՂ (խոսոփիայլ, խոսեփայլ. սխալմամբ խոռուկեփաջ) «ոսկեգլուխ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. χρυσοκέφαλος
սխալմամբ խոռուկեփաջ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 427
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՏԻՇ «սթեր, ասարոն, հոռոմ»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՏՈՒՄ (ըստ ոմանց՝ խոտումն «ուռուցք») «ադամախնձոր, խոչափողի ցցված մասը»
Ստուգաբանություն (՞)
Կապ ունի՞ բրբ. խոճիկ (կոճիկ) բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՍԻՐ (հասիր) «խսիր, փսիաթ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. hasīr
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 427
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՏԱՐԵԼ «կոխել, վեհ երեւալ» (ԲՀ)՝ «կոխել կամ վեհ երեւել»
Ծագումն անհայտ է
սրա աղավաղումից՝ «կոխել կամ վեհերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՏԻՏ «գիրկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ կովկասյան (քարթվելական) (՞) (թերեւս)
Կրկնավոր կազմություն, թերեւս կովկասյան (քարթվելական) աղբյուրից փոխառված արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտտել, խտտակոփս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. xutva, xutili «գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428-429
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՐԱԽ -ի, -ից «ուրախ, ուրախություն, խնջույք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *skr- «ցատկել, ցատկոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skr-es-)
Աղբյուր՝ իրանական *xrāx
Աճառյանը բխեցնում է ուրախ-ի սաստկական *հուրախ ձեւից՝ խուրախ > խրախ անցումով. այս դեպքում դժվար բացատրելի է խրախճան-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրախանալ, խրախամոտ, խրախանք, խրախունք, խրախութիւն, խրախարար, յարախճան
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 476; Աճ. ՀԱԲ 429
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱԽՃԱՆ(-Ք) (-Ք) (րախճան-ք) «ուրախություն, խնջույք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական xraxčan-
հմմտ. խրախ եւ ճան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրախճանութիւն, խրախճանակից, խրախճանալ, րախճան, րախճանաբար, րախճանիլ, րախճական
Տե՛ս նաեւ