Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված
· Էջ 303 / 764
Էջ 347, սյունակ 1
ԽՈՒԽԱՅ
-ի
«ամբոխ, աղմուկ, հարձակում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. γauγā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 416
Էջ 347, սյունակ 1
ԽՈՒՂ
II
(մառախուղ «մեգ, մշուշ» բառում)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)eu-
«ծածկել, փաթաթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khu-lo-)
«ծածկել, փաթաթել» արմատից, որտեղից՝ հայ. խուղ: Հայ. մառախուղ բառը բուն նշանակում է «մշուշապատ, մշուշածածկ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
obscūrus «մութ, խավար» («ծածկված»)
հ. անգլ.
scio «ամպ»
հ. իսլ.
skumi «մթնշաղ»
հնտ.
— «կիսախավար, կիսամութ»
Էջ 348, սյունակ 1
ԽՈՒՃԱՊ
(խոճապ), -ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -ոյ
«խուճապ, իրարանցում»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(հավանաբար, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն հավանաբար իրանական աղբյուրից, թեեւ բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խուճապական,
խուճապել,
խուճապանք
Էջ 348, սյունակ 1
ԽՈՒՃԵԼ
«լկել, նեղել, չարչարել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keud-
«նետել, հալածել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kheud(i)-)
*k>*kh անցումով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
cōdati, cōdáyati «քշում է, մղում է»
հ. իսլ.
skjota
հ. անգլ.
scēotan «նետել, հրել»
հ. վ. գ. բ.
hutzen «քշել, հալածել, հրել»
ռուս.
кидать «նետել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 348, սյունակ 1
ԽՈՒՃՌԵԼ
«քարշել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
նույն ծագումն ունի խուժել «լկել, նեղել, չարչարել» բայի հետ՝ -ռ- բարբառային սաստկականով եւ հնդեւրոպական արմատին մոտ իմաստով
Էջ 348, սյունակ 1
ԽՈՒՄ
I
«խմում, խմելը, ըմպում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kuem-
«ծծել, խալշտել, կլանել, կուլ տալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kuhom-)
*k>*kh անցումով
Սրա մասին է թերեւս խոսում նաեւ խ/կ հերթագայությամբ պահպանված կում արմատը: Քիչ հավանական է Աճառյանի կարծիքը (ՀԱԲ 2, 418) կովկասյան աղբյուրից փոխառություն լինելու մասին՝ քիչ հավաստի (միայն վրացական) զուգահեռներով՝ վրաց. xma «առնել, ընդունել, վերցնել», xmeva «ուտել խմել», ընդ որում սրանց հետ է կապում նաեւ խոխոմ-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խմել,
խմումն,
գինեխում,
բազմախմութիւն,
զարբխում,
ջրխմիկ,
բրբ. խխում,
խխմել,
խխմուկ,
խխխիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
camati, camatī «ծծում է, խալշտում է»
պ.
camidan «խմել»
հայ.
քիմ-ք
Մատենագիտություն
Ջաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 119;
ՀԱԲ 418
Տե՛ս նաեւ
Էջ 348, սյունակ 1
ԽՈՒՄ
II
«խմորում»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արամ. xmī
(թերեւս)
«թթվել»
Աղբյուր՝ ասոր. xma
(թերեւս)
«թթվել»
լիաձայն՝ -ու-ով ձեւի երկրորդական վերականգնումով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խմոր,
խմորել,
խմորուն,
խմորոտ,
խմորաթաղ,
խմորանոց,
խմորուկ,
բրբ. խմր(ա)խոտ,
անխմում,
նոր՝ խմորատաշտ
Նոր՝
խմորատիպ, խմորիչ, խմորոտ
խմորատիպ, խմորիչ, խմորոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 377;
Ջահ. ՀԼՊ 457, 477
Էջ 348, սյունակ 1
ԽՈՒՄԱՐ
«հարբած, արբեցումից նոր սթափված, խենթ, գիժ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xumār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խումարութիւն,
խում(ա)րիլ
Մատենագիտություն
H. AG 268;
Աճ. ՀԱԲ 419
Էջ 349, սյունակ 1
ԽՈՒՄՐԱՅ
«կարմիր քամի (հիւանդութիւն)»
(բժշկ.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. humra
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 420
Էջ 349, սյունակ 1
ԽՈՒՆ
II
«սեղան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *xuān
Աղբյուր՝ պ. xvān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խունաւագութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 420
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։