Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված · Էջ 302 / 344
Էջ 694, սյունակ 1 Էջ 694
ՍՏԵՐՋ (ստերջ, ըստերջ) «չբեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ster- «ստերջ, ամուլ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sterdhio- (*sterdh-))
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. stari- «չբեր (ստերջ) կով»
հուն. στεῖρα «չբեր, ստերջ»
Մատենագիտություն
H. AG 492; Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 694, սյունակ 1 Էջ 694
ՍՏԵՃ (ստեծ) «ոստայնանկի մի գործիք (կարճ ձող, որով շրջում են ստորին կամ ամրացնում գործվածքը)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teig- «ծակել, խոցել» (անմիջական նախաձեւ՝ *steig'-)
Հայերենում հավանաբար տեղի է ունեցել *steig'- «ծակել, խոցել» եւ *steg- «ձող, մահակ, նետ» ձեւերի խառնում, ինչպես գերմանական լեզուներում, բայց *g-ի քմայնացած տարբերակով:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tejana-m «սուր ծայր, նետի ծայր, եղեգնափայտ»
ավ. taēya- «նետ» (մ. պ. *tēy (>հայ. տեգ))
գ. stechen «խփել»
Էջ 695, սյունակ 1 Էջ 695
ՍՏԻՆՈՍ «փայտարեալ» (ԲՀ)
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. (՞)
Նոր հրատարակութեան մէջ՝ «փայտացած», ընդ որում հրատարակիչը ստինոս-ը բխեցնում է հունական աղբիւրից
Մատենագիտություն
Ամալեան, ԲՀ 370
Էջ 695, սյունակ 1 Էջ 695
ՍՏՆԱՆԵԼ II «վնասել»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *stem- «հրել, արգելակել»
Արմատը (*ստին- կամ ստուն-) թերեւս կապ ունի հնդեւրոպական *stem- «հրել, արգելակել» արմատի հետ
Էջ 695, սյունակ 1 Էջ 695
ՍՏՈՄԱՆ -ի, -աց (ստուման, ստոմանի) «հեղուկաման, սափոր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. στάμνος
Մատենագիտություն
H. AG 382; Աճ. ՀԱԲ 277
Էջ 696, սյունակ 1 Էջ 696
ՍՏՈ(Ր)ՓԱՅ «նվաստ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Անստույգ բառ: Եթե ճիշտ է ր-ով տարբերակը, ապա թերեւս առկա է ստոր-ով կազմության, եւ այդ դեպքում անհայտ է փայ-ը, եթե ր-ով տարբերակը հավելագրության արդյունք է, ապա, թերեւս, իրոք կապ կա ստոփա «ատել» բառահոդվածի հետ, ինչպես կարծում է ՀԲ-ի քննական տեքստի հրատարակիչը:- Ամալյան, ԲՀ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստո(ր)փայութիւն
Էջ 696, սյունակ 1 Էջ 696
ՍՏՈՒԳՆ (ստոք(ս) «որկոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կապ ունի *stomen «բերան» հիմքի հետ, որին հանգեցվում են նաեւ հուն. στόμαχος (*gio-ով) «ստամոքս», στόμα «բերան» բառերը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. στόμαχος «ստամոքս» ((*gio-ով))
հուն. στόμα «բերան»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 648
Էջ 697, սյունակ 1 Էջ 697
ՍՏՐՈՒԿ «ստրուկ, գերված կամ գնված ծառա»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *strug- «պինդ, կարծր, խիստ» (անմիջական նախաձեւ՝ *strug- *ter-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստրկութիւն, ստրկանալ, ստրկել, ստրկացուցանել, ստրկագին, ստրկածին, ստրկասէր
Նոր՝
ստրկական, ստրկահոգի, ստրկամիտ, ստրկատէր, ստրկատիրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
անգլ. struggle «ջանք թափել, պայքարել»
Էջ 697, սյունակ 1 Էջ 697
ՍՐԱՀԱՆԳ «սպա, հրամանատար»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պրս. sarāhang
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 282
Էջ 697, սյունակ 1 Էջ 697
ՍՐԻՆԳ -ի, -աց (սրինկ) «սրինգ»
Փոխառություն
(հուն. σύριγξ-ին զուգահեռ) միջերկրական կամ արեւելյան աղբյուրից: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 283) ավելի հավանական է համարում փռյուգիական աղբյուրը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սրնգել, սրնգահար, սրնգական
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 283