Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 302 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅԹԵԼ «հոդել, կցել, կապել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sei- «կապել, թոկ, փոկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *səit(h)-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *səit(h)-՝ *sei- «կապել, թոկ, փոկ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հայթ(հ)այթել, հայթ(հ)այթանք, հեթեթանք, հայթայթումն, հեթեթ, անհեթեթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sada
հ. վ. գ. seito «թոկ»
գերմ. saitas «կապ, շղթա, թել»
պրուս. saitan «փոկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅԻԼ «նայել, դիտել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հնդեւրոպական ծագումը, բայց եղած վարկածները բավարար հավաստիություն չունեն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հայելի, հայեցացք, երկնահայեցաց, քաղցրահայեցաց, յառաջահայեցաց, իմաստնահայեցաց, լուսահայեցաց, ծովահայեցաց, ընդվայրահայեցաց, դժնահայեցաց
Նոր՝
հայեցակարգ, հայեցավոր, հայեցողություն
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅՍ -ի, -ից (°) (ի հայսի, ի հայսէ) «ջրաշաղախ ալյուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pak- «ամրացնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *pak- «ամրացնել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թելահայս, հայսալի, հայսզգալ, հայսողի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. pas- «իրար կպցնել, միացնել»
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅՐ (հաւր, հարք, հարանց) «հայր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pəter- «հայր» (անմիջական նախաձեւ՝ *pətrós-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *pəter-՝ *pətrós- «հայր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հայրաբար, հայրապետ, հայրենի, անհայր, միահայր, քաջահայր, զուգահայր, նախահայր, թագավորահայր, խոստովանահայր, հաւրեղբայր, հայրենակից, հաւրու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pita(r)
հուն. πατήρ (սեռ. πατρός)
լատ. pater
հ. իռլ. athir
Մատենագիտություն
H. AG 463; Աճ. ՀԱԲ 32
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅՑ «հայց, խնդիրք, քննություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հայցել, հայցուածք, բարեհայց, մշտահայց, արդարահայց, հայցական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՆ ոյ (°) «տատ, մեծ մայր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *an- «նախահայր կամ նախամայր»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *an- «նախահայր կամ նախամայր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանի, հանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἀκνίς «մոր կամ հոր մայր, տատ» ((Հեսիքիոս))
լատ. anus «պառավ կին»
հ. վ. գ. ana «նախամայր, տատ»
Մատենագիտություն
H. AG 463; Աճ. ՀԱԲ 33
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՆ- «հենք, հյուսվածք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pan- «հյուսվածք, գործվածք; մանել, հյուսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)pen-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *pan- «հյուսվածք, գործվածք» արմատից, որը կապված է *(s)pen- «մանել, հյուսել» նախաձեւի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. pannus «կտոր, ցնցոտի»
հ. պրուս. panto «տրցակ»
անգլ. spin «հյուսել»
Էջ 445, սյունակ 1 Էջ 445
ՀԱՆԱՊԱԶ «միշտ, շարունակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hama-pāza (*hana-pāza)
Հիւբշմանը (AG 463) եւ նրա հետեւողութեամբ Պոկոռնին (Pok. IEW 907), համարում են բնիկ՝ հին-ի հետ միասին։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 35) առանձնացնում է հանա-ն եւ համարում իրանական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանապազաբուխ, հանապազախաւս, հանապազաստուր, հանապազորդ, հանապազորդել, հանապազար, հանապազարտեայ
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 230; H. AG 463; Pok. IEW 907; Աճ. ՀԱԲ 35
Էջ 445, սյունակ 1 Էջ 445
ՀԱՆԳ- «դադար, վերջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *kuei- «հանգստանալ, հանգիստ վայելել» հան- նախածանցով
որի -i-ն ահպանուել է (*հան-գիչիմ>հանգչիմ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանգչիլ, (-նուլ), հանգիստ, հանգստաբար, հանգստանոց, մահահանգիստ, հոգեհանգիստ, ձմեռնահանգիստ, նաւահանգիստ, անհանգիստ
Նոր՝
հանգստանալ, հանգստութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 134
Էջ 445, սյունակ 1 Էջ 445
ՀԱՆԳԱՄ- ««սեր» (°)»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս ցանկացումն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանգամումն