Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՆԴ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ից, -աւք)
«ավանդ, պահ դրված բան, ավանդություն, սովորություն, գաղտնիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *o-bhendh-)
o-ձայնդարձ
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *o-bhendh- < *bhendh- «կապել» արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. bandhá «կապ. ավանդ», սակայն հնարավոր է բառի իրանական ծագումը միեւնույն արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւանդել,
աւանդութիւն,
աւանդակիր,
աւանդապահ,
աւանդառու,
աւանդատուր,
աւանդատուն,
առաքելաւանդ,
աստուածաւանդ,
տիրաւանդ,
աւանդաբար,
աւանդավէպ,
հնաւանդ,
նորաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bandhá
«կապ. ավանդ»
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՒՏ
«ժամանակ (°), լուսավոր ժամանակ, ցերեկ (°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
Կազմված է -աւտ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից, որ հստակորեն հանդես է գալիս առաւաւտ բառում (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւաւտ,
շաղաւաւտ,
կամաւաւտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԳՆ
«օգնություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au- (*au-))
փոխատու լեզու՝ իրան. *apigūn-
փոխատու լեզու՝ պրթ. *apigūn-
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ թերեւս պրթ. *apigūn- < *abi-gūna- (Բենվենիստ) կամ *abigan (Մեմերենյի)։ հմմտ. Պերիխանյան, МЭСДЯ, 103։ Ավելի քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելու վարկածը՝ *au-s- (*au-) «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգնել,
աւգնութիւն,
աւգնական,
աւգնականութիւն,
անաւգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 606
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից)
«կոշիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ou-dh-)
*-dh- ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդածետութիւն,
աւդագործ,
աւդափառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
aoθra
««կոշիկ»»
լիտվ.
aũti
««կոշիկ կրել»»
ռուս.
об-увь
««կոշիկ»»
Մատենագիտություն
H. AG 411 (կասկածով);
Աճ. ՀԱԲ 607
Տե՛ս նաեւ
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴ
II
(-ոյ)
«օդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«փչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-dh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդաբան,
աւդախաղաց,
աւդամուտ,
աւդընկալ,
աւդապարիկ,
աւդանցք,
աւդափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀημι
««փչել»»
ավ.
ao-ta
««ցուրտ»»
հ. հնդկ.
vāti
««փչել»»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 608
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴԻ
(-իք/-այք, -եաց)
«ոչխար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *owi-
«ոչխար»
*-dh- ածականով եւ *-iio ածանցով
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)-
«դիել, սնել»
արմատի հաւելմամբ
Նոյն հիմքը *հովի- ձեւով պահպանուած է հովիւ բառի մէջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդենի,
աւդիկ
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԵԼ
I
«աւել, աւելելու գործիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *obhel-
«աւելել»
այլեւ՝ «աւելացնել, շատացնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւելել,
աւիլել,
աւելածու,
աւելած,
աւելուք,
աւելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὀφέλλω
««աւելել», այլեւ՝ «աւելացնել, մեծացնել»»
հայ-հունական զուգաբանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 357
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԵՏ
(աւետ)
«ուրախ լուր, բարի, ողջույն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aued-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aueid-)
«խոսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւետիք,
աւետչեայ,
աւետագիր,
աւետաւոր,
աւետապարգեւ,
աւետարան,
աւետարանել,
աւետարանիչ,
աւետարանագիր,
նախաւետեալք,
աւետեացաբեր,
հրատտումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vádati
հուն.
αὐδή
«խոսք, ձայն, լուր. գուշակություն, փառաբանություն»
բոխ. Բ
watk
«հրամայել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 358-359;
Ջահ. ՀԼՊ 113
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԹ
I
(-ի, -ից (°))
«գիշերում, մեկ օրվա ճանապարհ, երեկո, գիշեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-ti-
«գիշերել, քնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-)
*au-ti-` *au- «գիշերել, քնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւթել,
աւթագայանալ,
աւթագայիլ,
աւթագանիլ,
աւթանոց,
աւթեկ,
աւթեկան,
աւթոց,
ցայգաւթ,
բացաւթեագ,
բացաւթեայ,
գիշերաւթիմ,
երեկաւթոց,
առօթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αυθμος
«գիշերատեղի»
Մատենագիտություն
H. AG 411;
Աճ. ՀԱԲ 609-610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԹԻՄՈՆ
(աֆթիմոն, աֆտիմոն, օթեմոն)
«գաղձ՝ cuscuta epythymis L.»
(բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. aftimūn
փոխատու լեզու՝ հուն. επιθυμον
Մատենագիտություն
H. AG 279;
Աճ. ՀԱԲ 360
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։