Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 429, սյունակ 1
ԿՈՒՐ
III
«մի վնասակար միջատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«կլանել, ուտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷ(ə)r-)
արմատից, որտեղից` հայ. կեր, կերակուր (հմմտ. ուտիճ)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 430, սյունակ 1
ԿՈՓ
III
(կոփ-)
«տաշում, խփում, ծեծում»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kep/b(h)-
«սուր գործիքով կտրել, ճեղքել»
որպես բնաձայնական արմատ, չի ենթարկվել բաղաձայնական տեղաշարժի
հիմքերը հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական *(s)kep/b(h)- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» արմատը, եւ որը, որպես բնաձայնական արմատ, չի ենթարկվել բաղաձայնական տեղաշարժի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոփել,
կոփած,
կոփածոյ,
կոփիչ,
կոփիւն,
կոփոն,
քար(ա)կոփ,
փայտակոփ,
դրամակոփ,
թակակոփ,
կարծրակոփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
kep
«կտրել, տաշել, ծակել, փորել»
լիտվ.
kapóti
«կտրել, ծեծել»
հ. սլ.
kopati
ռուս.
копать
«փորել»
Էջ 431, սյունակ 1
ԿՈՒԻ
(-ոյ)
«կառչելու տեղ, կովան, կռիվ, ընդհարում, պայքար, պատերազմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷēr-
«ծանր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēri- (°))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷēri- (°) *gʷēr- «ծանր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռուիլ,
կռուական,
կռուակից,
կռուանոց,
կռուասէր,
կռուարար,
գազանակռիւ,
զատեկռիւ,
բանակռիւ,
մենակռիւ,
մերկակռիւ,
նաւակռիւ,
բռնակռիւ,
լծակռիւ,
ընդդիմակռուել,
անկռիւ,
անկռուելի,
բանակռուութիւն,
ոտնկռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βρῑμη
«խիստ, ճնշում, գրոհ»
հ. վ. գ.
krēg
«համառություն»
մ. վ. գ.
kriec
«ջանք, կայունություն, կռիվ, վեճ»
գ.
krieg
«կռիվ»
Էջ 431, սյունակ 1
ԿՈՌՈՒՆՉ
(բրբ.)
«որմնաբույս, պատեղիճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)reuenk'o-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *g(ē)reuenk'o-` *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից, որից նաեւ՝ հայ. կռնձիլ «կծկուել, կուչ գալ, գալարուել»։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՌՕՃ
«մի զետեղարան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ նշանակությամբ բառ
Էջ 434, սյունակ 1
ԿՐ(Ի)ԱՅ
(կիրիայ, կիրայ)
«կրիայ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gūrati-)
*-ro վերջածանցով
որտեղից նաեւ` հայ. կուռն, կուր «տաշտ, նավակ»: Աճառյանը բխեցնում է անմիջապես հայ. կուր «տաշտ, նավակ» բառից` -(ե)այ ածանցով որպես «տաշտեայ» (՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրայակիր-ք,
վահանակրիայ,
վանակրիայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կուռն
հայ.
կուր
«տաշտ, նավակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397;
Աճառյանը (ՀԱԲ) 679
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՃԵԼՔ
«հարս ու փեսայի բազմելու տեղ, գահավորակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. hačle
հարմարեցված հայ. -ելք ածանցին
Էջ 445, սյունակ 1
ՀԱՆԳԱՄԱՆ
(-ք, -աց)
«հանգամանք, պարագայ, կերպ, եղանակ, ձեւ, օրինակ, կաղապար, մոդել, պատճառ, ապացոյց, տեղեկութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hangām
«ժամանակ, ժամկէտ, հանգամանք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանգամանալից,
հանգամանաւրէն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 36;
Ջահ. ՀԼՊ 530
Էջ 447, սյունակ 1
ՀԱՆՈՒՐ
«բոլոր, ամեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է հան- նախածանցից եւ հայ. ուր «տեղ» բառից
Էջ 449, սյունակ 1
ՀԱՍՏ
(-ի, -ից)
«հաստատուն, հաստ. հաստատություն, ամրություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto-
«հաստատուն, ամուր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր» հիմքից: Այստեղից են նաեւ հաստորբ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, Աճառյանի կողմից (ՀԱԲ 1, 85) ազդ-ի տակ դրվող աստի, աստին, աստոյ, «հաստատուն» եւ աստոյ, աստա «զորեղ» բառերը: Հնարավոր է, որ մասամբ խառնված լինի *ost- «ոսկր» արմատի (>հայ. ոսկոր) ածանցական իմաստի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստել,
հաստանալ,
հաստիչ,
հաստոց,
հաստումն,
հաստաբեստ,
հաստակաշի,
հաստակապ,
հաստահարուստ,
հաստահեղույս,
հաստահիմն,
հաստամագիլ,
հաստամետ,
հաստանդամ,
հաստապինդ,
հաստարմատ,
հաստույժ,
հաստաբուն,
հաստագլուխ,
հաստամարմին,
հաստավիզ,
հաստափոր,
հաստորբ,
հաստատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pastyá-
«տուն, բակ, բնակարան»
իբրեւ հաստատուն բնակություն
հ. իսլ.
fastr
«հաստատուն, ամուր»
հ. անգլ.
fast
«հաստատուն, ամուր»
հ. վ. գ.
festi
«հաստատուն, ամուր»
խեթ.
hastai-, hasti-
«ոսկոր, դիմացկունություն, դիմադրողականություն»
Մատենագիտություն
H. AG 464;
Աճ. ՀԱԲ 49
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։