Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 766 բառահոդված (էջ 30/77)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԵԶՈՒ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ոյ) «լեզու (երկու իմաստով էլ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dnģ'huā- «լեզու» նախաձեւերի խառնուրդով
հ.-ե. արմատ՝ *leiģ'h- «լիզել» նախաձեւերի խառնուրդով
առաջինի համար հմմտ. հ. հնդկ. jihvā, ավ. hizvā, հ. լատ. dingua, լատ. lingua, հ. իռլ. teng, գոթ. tuggo
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեզուային, բանձրալեզու, լեզուանի, երկլեզու, լեզուանութիւն, նորալեզուաբան, լեզուատ, լեզուաբանութիւն, լեզուակ, լեզուագէտ, լեզուագար, լեզուագիտութիւն, լեզուագարիլ, լեզուագիտական, միալեզու, երեքլեզուեան, բազմալեզու, երկլեզուեան, բոցալեզու, զառնալեզու, ծանրալեզու, համալեզու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jihvā
ավ.
hizvā
հ. լատ.
dingua
լատ.
lingua
հ. իռլ.
teng
գոթ.
tuggo
Մատենագիտություն
H. AG 452; Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 294, սյունակ 1 Էջ 294
ԼԵԼԱԼ «երերալ, շարժվել» (բրբ.)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lel- բնաձայնատիպ արմատ
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *lel- բնաձայնատիպ արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
liliuoti
«օրորել, ճոճել»
չեխ.
leleti
«հուզել»
ռուս. բրբ.
лелеять
«ալիքների վրա օրորել»
Մատենագիտություն
H. AG 254; Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 297, սյունակ 1 Էջ 297
ԼԻԿԴԻՆՈՍ (լիգդինոս) «մարմարյա, սպիտակ մարմարից պատրաստված»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. λύγδινος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 282
Էջ 297, սյունակ 1 Էջ 297
ԼԻՂԱՏ(ՈՆ) «կտակված ժառանգություն, հրիտակ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ληγάτον
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. legatum
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 282
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼՈԳԱԼԻ «մարդախոտ, մանրագոր լոշտակ»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈՅՍ (-ոյ) «լոյս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk'- «լուսաւորել, լուսաւոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *leuk'o-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսաբեր, լուսազարդ, լուսակերպ, լուսամուտ, լուսանալ, լուսատու, լուսարան, լուսաւոր, լուսաւորիչ, լուսածել, ինքնալոյս, մշտալոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
roká-
«լոյս»
հուն.
λευκός
«լուսաւոր, փայլուն. սպիտակ»
լատ.
lūx
«լոյս»
կիմր.
llug
«փայլ»
ռուս.
луч
«ճառագայթ»
Էջ 305, սյունակ 1 Էջ 305
ԼՈԴ
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հյուսիս-եւրոպական (կելտական կամ սկանդինավյան) (՞)
հայտնի չէ փոխառության ուղին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lōdī
(< կելտ. ՞)
հ. սկանդ.
ludi
հ. վ. գ.
ludo
հ. վ. գ.
lobo
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 307-308
Էջ 305, սյունակ 1 Էջ 305
ԼՈՇ «արջտակ, բաղբ (բույս)» (բույս)
Ստուգաբանություն
Ստուգաբանորեն կապված է լոշ «լոշ, լավաշ» բառի հետ (տե՛ս):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԶ III «մոլեգնորեն ցանկացող»
Փոխառություն
Ծագում է իրանական աղբյուրից եւ փոխառված է դատախազ, մատակախազ բառերի կազմում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 311) նույնացնում է խանձ արմատի հետ՝ նձ/զ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեխազութիւն, իգախազութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
xvāstan (xvāz)
սողդ.
juz
«ուզել, խնդրել, պահանջել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522; Ջահ. ՀԼՊ 526; Ջահ. ՀԼՊ 533; Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԺ I «կապտականաչ»
Ծագումն անհայտ է
Այս խաժուժ բառն է, որ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 313) բացատրում է «մի տեսակ աման»՝ ըստ խաժուժ աման կապակցության
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաժագույն, խաժակն, խաժակնութիւն, խաժիկ, խաժուժ, խաժուակ, խաժոք