Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որի» որոնման արդյունք՝ 422 բառահոդված · Էջ 30 / 43
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇՏ I «տարակուսող, երկբայող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրություն դարձնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *skeu- «ուշադրություն դարձնել» արմատի հետ, որից, թերեւս շուար (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անշուշտ, արեւիշուշտ, շուշտել, շուշտիկ, շուշտակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՊ «նուրբ կտոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. šūb (քիչ հավանական է) «փաթթոց, թաշկինակ»
Հնչյունապես քիչ հավանական է աղբյուրը համարել արաբ. šubba-ն, որից միջնորդաբար ռուս. шуба «մուշտակ»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արաբ. šubba-ն
ռուս. шуба «մուշտակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՔ (-ոյ, -ի) «շվաք, ստվեր, ծածկոց, հովանի, շուք, շքեղութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'uoko-) որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը
որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շքալ, շքեղ, շքադիր, շքեղազարդ, շքեղաշուք, մեծաշուք, անշուք, բարեշուք, չարաշուք, սքանչելաշուք, գեղաշուք, գեղեցկաշուք, բազմաշուք, շքախումբ, շքամուտք, շքանշան, շքեղափայլ, շքերթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. scati- «լուսավորում է, փայլում է, վառվում է»
հ. հնդկ. çukra-, çukla- «լուսավոր, սպիտակ, մաքուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՊԵՏ (շշպետ) «հովիվ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *šupat
Աղբյուր՝ հին fšupati
fšupana ձեւից է šuban, որից էլ թրք. çoban, չոբան:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք. çoban «չոբան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
Ո- (ոյր, ում, ում(մ)է, ոյք, -ոյց) «դերանվանական հիմք, որից կազմված են հարցական նաեւ ուրիշ դերանուններ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kʷo- հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոմն, ոք, ումպետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kāh, kā «ո՞վ»
հ. պ. ka «ո՞վ»
հուն. κώς «ինչպե՞ս»
Մատենագիտություն
H. AG 481; Աճ. ՀԱԲ 548
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԳՈԶԵԼ (ոյոզել) «վրեժ ունենալ, նախանձել»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ ոգորիլ բայի հետ (հմմտ. տկլոզ-տկլոր):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԳՈՐԻԼ «կռվել, մարտընչել, դիմակայել»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
կազմված է -որ վերջածանցով եւ ոգ- արմատով, որ հազիվ թե կապ ունենա հ.-ե. *seu- «ծռել, կտրել, քշել» արմատի հետ (*sou-nq-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոգորական, ինքնոգոր
Էջ 600, սյունակ 1 Էջ 600
ՈԼՈՐ «ոլորք, ոլորվածք, գալար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ոլորել, պտտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *loro-)
որից նաեւ հայ. լար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոլորտ, ոլորել, ոլորակ, ոլորակել, ոլորան, ոլորուտ, ոլորուն, ոլորապտույտ, ոլորտանալ, քաջոլորտ, մթնոլորտ, լուսոլորտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 601, սյունակ 1 Էջ 601
ՈՂՈՂԵԼ «ողողել, հեղեղել, ցողել, պարզաջրել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, հոսել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-ի կրկնաւոր ձեւ)
*pol-ի կրկնաւոր ձեւ՝ *pel- «թափել, հոսել, լցնել» արմատից, որից նաեւ հեղուլ, հեղեղ (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողողիչ, ողողեալ, ջրողող
Տե՛ս նաեւ
Էջ 601, սյունակ 1 Էջ 601
ՈՂՈՐԿ ուշ՝ -ի, -ից (ուղորկ, ըղորկ, ղորկ) «ողորկ, քաղցրախոս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lerg- «հարթ, ուղիղ, լերկ, ճաղատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *lorg-)
«հարթ, ուղիղ, լերկ, ճաղատ» արմատից, որից նաեւ լերկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողորկել, ողորկակեղեւ, ողորկապատեան, ողորկաբար, անողորկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. հոլ. lerg «զառիվայր, ճանապարհ, հարթութիւն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 555-556
Տե՛ս նաեւ