Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 350 բառահոդված (էջ 30/35)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՔՐԻԿ (շիքրիկ) «սուրհանդակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. šikriki «սուրհանդակ»
բառի հետ մի երրորդ լեզուից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 547
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԶՈՐ «ճյուղ, բարակ ճյուղ, ճիպոտ, խրձակապ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 550) համեմատում է հուն. ὄσχος եւ մ. պ. azg (>հայ. ազգ) «ճյուղ» բառերի հետ եւ վերականգնում հնդեւրոպական *ozg'ho- ձեւը, սակայն նախ` հնդեւրոպական *ozgho-ի *g-ն քմայնացած չէ, երկրորդ` անբացատրելի է մնում -ր-ն, երրորդ` չի բացատրվում կապը բարբառային ձեւերի հետ, եթե նախնական իմաստը «ծռել»-ն է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄσχος
մ. պ.
azg
«ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550
Տե՛ս նաեւ
Էջ 601, սյունակ 1 Էջ 601
ՈՂՈՐՄ -ոյ «ողորմ, գութ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ոչնչացնել, վնասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ol-)
«ոչնչացնել, վնասել» արմատից, որից նաեւ եղեռն (տե՛ս)։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 556) համեմատում է գերմ. համիմաստ բառերի հետ՝ գոթ. arms, հոլ. arm, գերմ. arm «խեղճ, թշվառ», եւ վերականգնում է հայ.-գերմ. զուգաբանութիւն՝ հայերենի համար կրկնավոր տարնմանութեամբ (*որորմ>ողորմ) զարգացում. սակայն Պոկոռնին (Pok. IEW 1, 782) գերմ. արմատը հատկացնում է *orbho- «որբ» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողորմիլ, ողորմած, ողորմածութիւն, ողորմուկ, անողորմ, անողորմածութիւն, աղիողորմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 556; Pok. IEW 782
Տե՛ս նաեւ
Էջ 603, սյունակ 1 Էջ 603
ՈՌ «ոռ, հետույք, տակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ors- «նույնիմաստ» (անմիջական նախաձեւ՝ *orsos)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *orsos նույնիմաստ նախաձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոռճան, բրդոռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄρρος
հ. վ. գ.
ars
հ. անգլ.
ears
խեթ.
arra
Մատենագիտություն
H. AG 482; Աճ. ՀԱԲ 564
Էջ 603, սյունակ 1 Էջ 603
ՈՌՆ I «պորտաքար, կամարի միջնաքար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *persna- հիմքի հետ, որի իմաստը վերականգնում են «կրունկ, գարշապար», բայց որը կարող է մարմնի մասի լայն ըմբռնում ունենալ, նշանակել, օրինակ, «պորտ»։
Էջ 604, սյունակ 1 Էջ 604
ՈՍՏ II «արգելք»
Ստուգաբանություն ()
հավանաբար ոստ «ճյուղ» բառն է՝ նեղ իմաստով գործածված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զինչոստ, զինչոստել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 606, սյունակ 1 Էջ 606
ՈՐԳՈՍՏԱ (որդոստա) «վաճառանոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἐργαστάσιον «կրպակ»
որ ունի նաեւ «կրպակ» իմաստը
Էջ 615, սյունակ 1 Էջ 615
ՊԱԼԱՐ II «զարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս նախորդ պալար բառի իմաստային մի զարգացումը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պալարակապ, պալարափայլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 621, սյունակ 1 Էջ 621
ՊԱՇՏՊԱՆ -ի, -աց «պաշտպան, պահապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *paršt-pān
պաշտել բայի հետ բաղադրուելով, ստացել է նաեւ «ծառայող, սպասաւոր» իմաստը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պաշտպանել, պաշտպանութիւն, անպաշտպան, կիսապաշտպան, մաքսապաշտպան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
puštēpān
պ.
puštbān
Մատենագիտություն
H. AG 221; Աճ. ՀԱԲ 24-25
Տե՛ս նաեւ
Էջ 625, սյունակ 1 Էջ 625
ՊԱՏԵՆԱՒՈՐ ««խորհրդավոր» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կազմություն պատեն բանից՝ իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ: