Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 30 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԵՏ (բեր) «մեծ, հաստ» (ԲՀ եւ բբ.)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
հնագույն վկայությունը թերեւս սեպագիր Bittiariga տեղանվան մեջ (հետագա Բբ-առիճ «մեծ Առիճ»):
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԻԺ (-ոյ) «աչքի կեղտ, ճպուռ, բիծ, ժանգ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *biž
Աղբյուր՝ պ. bīj
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բժաբեր, բժոտ, բժոտիլ
Մատենագիտություն
H. AG 121; Աճ. ՀԱԲ 449
Էջ 129, սյունակ 1 Էջ 129
ԲԻԾ (-ի, -ից, -աց) «մաշկի արատ, նշան, կեղտ. բշտիկ, արատ, պակասութիւն, վէճ, վէճի նիւթ, կեղտոտ, պիղծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheid- «ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhidio- (կամ *bhid-s-))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhidio- (կամ *bhid-s-)` *bheid- «ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բծել, բծկան, բծկանութիւն, բծամիտ, բծաւոր, անբիծ, ամբիծ, անբծութիւն, ամբծութիւն, բազմաբիծ, խժբիծ, խժբժել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bhinádmi «ճեղքում եմ, պոկում եմ, կոտրում եմ»
հ. հնդկ. bhidā «խզում, խզուածք, ճեղք, պատռուածք»
հ. հնդկ. bhidyā «քայքայում»
լատ. findō «ճեղքել»
լատ. fissam fissūra «ճեղք»
գոթ. beitan «կծել»
հ. վ. գերմ. bizzo, bizza «կտոր, սեպ»
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԻՒՐԵՂ (բերիղ, բերեղ) «բիւրեղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βήρυλλος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բիւրեղանման, բիւրեղաբեր, բիւրեղ(ե)այ, ոսկեբիւրեղ
Մատենագիտություն
H. AG 344; Աճ. ՀԱԲ 453
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲԼՁ «տոփանք, սեռական գրգիռ, ցանկութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել, հորդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōldhi-) o-ձայնդարձային ձեւ
արմատից. հմմտ. հայ. բեղմն «արական սերմ», հուն. φαλλός «առնանդամ», նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»։ Իմաստով մօտ է հատկապես նույն արմատի՝ *bhlendh- ձեւից կազմված սլավ. ձեւերին՝ հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղջախոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բեղմն «արական սերմ»
հուն. φαλλός «առնանդամ»
նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»
հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117; Աղայան, ԲՍՀ 48
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՆԱԿ -ի, -աց «բնակարան, բնակատեղի, գերեզմանոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bunak
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակիլ, բնակիչ, բնակարան, բնակութիւն, անբնակ, եղեգնաբնակ, դիաբնակ, հեռաբնակ, վրանաբնակ, մարդաբնակ, անմարդաբնակ, լեռնաբնակ, երկնաբնակ
Նոր՝
ազգաբնակչութիւն, բնակատեղ, բնակչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 121
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՇԽՈՒՆ (*փշխուն*) «եկեղեցում գործածվող ասեղնագործ դաստառակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. pīš «առջեւ»
Աղբյուր՝ պ. xun (xān) «սփռոց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 458
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՈԳ (բոք, բոգի) «մի բույս՝ օձադեղ, օձախոտոր, ճնճիան»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՈԶՊԱՅԻՏ (բազպայիտ) «պարսկական կրոնական մի գրքի անուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *Bazapaititi «մեղքերի քավություն»
Մատենագիտություն
H. AG 122; Աճ. ՀԱԲ 460
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԿԵՂ ««մի տեսակ կլորակ հաց» (բբբ. բոկ «այրուած խորիզ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhe- «տաքացնել, խորովել, բովել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhog-) *g- աճականով, *bhōg- ձեւի տարբերակն է
Հազիվ թե կապ ունենա փռյուգ. bekos «հաց» բառի հետ, որ «հացի կտոր» իմաստով հատկացվում է *bhe(n)g- «ջարդել» արմատին, որից՝ հայ. բեկանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φώγω «խորովել, տապակել»
հ. անգլ. bacan
անգլ. bake «եփել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 463
Տե՛ս նաեւ