Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 30 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 81, սյունակ 1 Էջ 81
ԱՏԱԿ «կարող, ընդունակ, ձեռնհաս, ի վիճակի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *atāk
իրանական աղբիւրից՝ *atāk < *ātavaka < *atitavaka:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատակել, ատիկել, անատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. attūk
մանիք մ. պ. δwy «կարող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 284
Էջ 81, սյունակ 1 Էջ 81
ԱՏԱՂՁ «շինանյութ, փայտանյութ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *del- «ճեղքել, տաշել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dlg'h-)
«ճեղքել, տաշել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատաղձագործ, ատաղձարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սերբ. dlaga «ոսկոր կապելու տախտակ»
լեհ. բրբ. dlozka «տախտակամած»
հ. անգլ. telga «ճյուղ, ոստ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 284-285; Ջահ. ՀԼՊ 118
Էջ 81, սյունակ 1 Էջ 81
ԱՏԱՄՆ (-ան, -ունք) «ատամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ed- «ուտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ədnt-mn-)
«ուտել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատամացել, ատամացի, ատամահան, ատամնաբափ, ատամնափխիլ, ատամնառու, ատամնատակ, ատամնացաւ, ատամնաւոր
Նոր՝
ատամնաբոյժ, ատամնաբուժարան, ատամնափորիչ, անատամ, եռատամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dan
հյց. dantam
հուն. odous, -ontos
լատ. dens, -tis
բրետ. dant «ատամ»
Մատենագիտություն
H. AG 422; Աճ. ՀԱԲ 285-286; Pok. IEW 289
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏԵԱՆ (-ի, -ից) «ժողով, նիստ, ժողովասրահ, դատարան, դատաստան, հարցաքննություն, տաճարի բեմի առաջամաս, ժամանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sed- «նստել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sodin- կամ *sod- (+ եան))
Կա իրան. ծագման վարկած, բայց չկա համապատասխան վստահելի վկայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատենակալ, ատենաքարշ, ատենադպիր, հանդիսատեան, ատենընտիր, ատենաբանել, ատենախոսել, ատենախոսութիւն, ատենապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ. suide (sodiam) «նստելու տեղ, նստում»
լատ. solium «գահ, բազկաթոռ»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47; Աճ. ՀԱԲ 287; Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏԵԼ «ատել, չսիրել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *odi- «ատել»
«ատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատելութիւն, ատելի, եղբայրատեաց, գործատեաց, հայատեաց, ռուսատեաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. ōdi «ատել»
հ. անգլ. atoll «ատելի, տգեղ»
հ. իսլ. atall «չարագուշակ»
Մատենագիտություն
H. AG 422; Աճ. ՀԱԲ 287
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏԻՆԵԼ (ատենել) «առնական կարողությունը կորցնել, անկար դառնալ»
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏԼՈՑԵԼ «աքսորել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏՇԻԼ «ծարավել»
Ծագումն անհայտ է
Ինչպես նշում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 289), արաբական փոխառություն լինելը կասկածելի է:
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏՈՒՔ «հասուն, հուռթի, տռուզ, լիքը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sā- «հագեցած, կուշտ, հագեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sā-d-)
«հագեցած, կուշտ, հագեցնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատոքանալ, ատոքութիւն, ատոքատեսիլ, ատոքահատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ádos «հագեցվածութիւն»
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐ «առնել, արարում, գործ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Տե՛ս նաեւ