Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 529 բառահոդված (էջ 30/53)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 443, սյունակ 1 Էջ 443
ՀԱՄՐ (-եր) «համր, մունջ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնդեւրոպական ծագման համոզիչ վարկած չի առաջարկված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համրանալ, համրութիւն
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅԻԼ «նայել, դիտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հնդեւրոպական ծագումը, բայց եղած վարկածները բավարար հավաստիություն չունեն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հայելի, հայեցացք, երկնահայեցաց, քաղցրահայեցաց, յառաջահայեցաց, իմաստնահայեցաց, լուսահայեցաց, ծովահայեցաց, ընդվայրահայեցաց, դժնահայեցաց, հայեցակարգ, հայեցավոր, հայեցողություն
Էջ 445, սյունակ 1 Էջ 445
ՀԱՆԳՈՒՇ (յանկուշ) «զգոյշ, պարկեշտ, ամփոփ, կոկիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Էջ 447, սյունակ 1 Էջ 447
ՀԱՇԻՒ (-ի) «հաշիվ, կռիվ, վեճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արամ. ḥəšīb
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաշուել, հաշուընկեր, հաշուակից, անհաշիւ, հեշտահաշիւ, հաշուապահ, հաշուապահական, հաշուապահութիւն, հաշվառել, հաշվառում, հաշվարկում, հաշուեկշիռ, հանրահաշիւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 43; Ջահ. ՀԼՊ 477, 481
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՐ- «խփում, զարկում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «խփել, զարկել» ունի նաեւ *-g- եւ *-t- աճականներով ձեւեր
արմատից, որն ունի նաեւ *-g- եւ *-t- աճականներով ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարուլ, հարուստ, հարուած, հարիչ, հարեւանցի(կ), հարուկ, հարհարել, ոտնահար, խորշակահար, կողահարել, խոյահարել, կացնահար, դիահար, եղջերուահար, երկնահար, ամսաթահար, հարեւանցիարեն, զարկանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
perti
«ավելով խփել (բաղնիքում), լողացնել»
հ. հնդկ.
prt-
ավ.
pərət-
«պայքար»
հ. իռլ.
orgaim
«խփել, սպանել, ավերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 53-54; Pok. IEW 819
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՐԱՐ (-ի) ««քվեարկություն» (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 451, սյունակ 1 Էջ 451
ՀԱՐԿ I «խփում, զարկ»
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿ II (-ի, -աւ, -իւ) «անհրաժեշտություն, հարկավորություն, ծառայություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «փորձել, վտանգ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pr-g-)
*ph- սկզբնահնչյունով եւ այլ ածականով` փորձ: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 60) միացնում է հարկ «զարկ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարկիք, հարկետուր, հարկատրիլ, հարկադիր, հարկադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πείρα
«փորձ»
գոթ.
fairina
«հանցանք, մեղք»
հ. իսլ.
far
«վտանգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 60
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿ III «հարկ, տուրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *harga- «հարկ, տուրք»
փոխատու լեզու՝ ավ. harǝk- «հարձակվել»
Bailly, DKS 469 (հետագա համեմատությունները կասկածելի են): Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 60) միացնում է հարոյ, հարկ-անելի եւ հարկաւոր-ի հարկ արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարկահան, հարկաժողով
Մատենագիտություն
DKS 469; Աճ. ՀԱԲ 60
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿԻՔ «մի լուծ եզ, լուծ, ակոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *perg- «ձող, բուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *prig-io-) սկզբնապես «կտրված բուն»
թերեւս բաղարկված հերկ բառի հետ: